{"id":23296,"date":"2025-05-21T09:13:59","date_gmt":"2025-05-21T08:13:59","guid":{"rendered":"https:\/\/technews.al\/?p=23296"},"modified":"2025-05-21T09:13:59","modified_gmt":"2025-05-21T08:13:59","slug":"shkencetaret-japoneze-kane-zhvilluar-plastiken-qe-zhduket-ne-oqean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technews.al\/?p=23296","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean"},"content":{"rendered":"\n<p>Hulumtuesit n\u00eb Qendr\u00ebn Riken p\u00ebr Shkenc\u00ebn e Materieve Emergjente (CEMS) n\u00eb Japoni kan\u00eb krijuar nj\u00eb material plastik biodegradues t\u00eb zbatuesh\u00ebm p\u00ebr paketim q\u00eb zb\u00ebrthehet natyrsh\u00ebm n\u00eb ujin e detit. Studimi synon t\u00eb prezantoj\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj plastik\u00ebs konvencionale q\u00eb ruan forc\u00ebn dhe shkatht\u00ebsin\u00eb e tret\u00ebsirave standarde, duke eliminuar gjurm\u00ebn e tyre afatgjat\u00eb mjedisore.<\/p>\n\n\n\n<p>Plastikat ekzistuese biodegraduese si acidi polilaktik (PLA) nuk degradohen n\u00eb ujin e detit sepse jan\u00eb t\u00eb patretshme n\u00eb uj\u00eb. K\u00ebto fragmente t\u00eb vogla plastike, q\u00eb maten m\u00eb pak se 5 mm, hyjn\u00eb n\u00eb zinxhirin ushqimor, duke rrezikuar jet\u00ebn ujore dhe sh\u00ebndetin e njeriut.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lexo edhe: <a href=\"https:\/\/technews.al\/?p=23104\">Japonia e b\u00ebn jav\u00ebn e pun\u00ebs 4 dit\u00eb, q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb ken\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb f\u00ebmij\u00eb<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Hulumtimi shqyrtoi potencialin e plastik\u00ebs supramolekulare, polimere t\u00eb mbajtura s\u00eb bashku nga nd\u00ebrveprime t\u00eb kthyeshme. Studimi, i botuar n\u00eb Science, detajoi gjetjen eksperimentale t\u00eb k\u00ebsaj plastike t\u00eb re me struktura urash kripe t\u00eb lidhura kryq q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb at\u00eb t\u00eb fort\u00eb, por t\u00eb degradueshme n\u00eb ujin e detit.<\/p>\n\n\n\n<p>Takuzo Aida, drejtor i grupit n\u00eb Riken CEMS dhe studiuesi kryesor i k\u00ebtij studimi, i thot\u00eb Packaging Insights: \u201cReagimi p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar polimere supramolekulare (plastika) \u00ebsht\u00eb i kthyesh\u00ebm. Kjo ndoshta i b\u00ebn polimeret supramolekulare mekanikisht t\u00eb dob\u00ebta. Nd\u00ebrsa kjo natyr\u00eb e lidhjeve n\u00eb plastikat supramolekulare \u00ebsht\u00eb menduar se i b\u00ebn ato t\u00eb paq\u00ebndrueshme, materialet tona t\u00eb reja jan\u00eb krejt e kund\u00ebrta.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"771\" src=\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-23298\" srcset=\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1.webp 1024w, https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1-300x226.webp 300w, https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1-768x578.webp 768w, https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1-150x113.webp 150w, https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/riken-plastic-1-1024x771-1-450x339.webp 450w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201cEdhe pse na duhet pak m\u00eb shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar vetit\u00eb e materialeve tona plastike, mendoj se p\u00ebrdorimi i paketimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga aplikimet e mundshme.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lexo edhe: <a href=\"https:\/\/technews.al\/?p=23242\">Revolucionare! Japonia po zhvillon sht\u00ebpi lundruese, antisizmike dhe t\u00eb pap\u00ebrshkueshme nga p\u00ebrmbytjet<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Vetit\u00eb e p\u00ebrmir\u00ebsuara t\u00eb materialit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hulumtuesit kombinuan dy lloje monomer\u00ebsh jonik: heksametafosfat natriumi, nj\u00eb shtes\u00eb e zakonshme ushqimore, dhe monomer\u00eb me baz\u00eb joni guanidinium. K\u00ebta monomer\u00eb mund t\u00eb metabolizohen nga bakteret.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb procesin e krijimit t\u00eb polimer\u00ebve supramolekular\u00eb, ne p\u00ebrziejm\u00eb dy monomer\u00eb jonik\u00eb p\u00ebr t&#8217;u lidhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kryq\u00ebzuar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, zbuluam shfaqjen e &#8216;ndarjes s\u00eb faz\u00ebs l\u00ebng-l\u00ebng&#8217;, e cila ndau spontanisht polimerin e prodhuar dhe jonet kund\u00ebr t\u00eb monomer\u00ebve pararend\u00ebs (krip\u00eb)\u201d, shpjegon Aida.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKjo ndarje faze e b\u00ebn reaksionin e formimit t\u00eb polimerit t\u00eb pakthyesh\u00ebm dhe rrit ndjesh\u00ebm vetit\u00eb mekanike t\u00eb plastik\u00ebs son\u00eb, por e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb ndashme p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb monomere fillestare t\u00eb metabolizueshme kur ekspozohet ndaj krip\u00ebs. Ne ishim me fat q\u00eb gjet\u00ebm k\u00ebt\u00eb proces spontan t\u00eb ndarjes s\u00eb fazave.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7se \u00ebsht\u00eb e degradueshme n\u00eb oqean, plastika e re \u00ebsht\u00eb jo-toksike dhe jo e ndezshme, duke eliminuar rrezikun e emetimeve t\u00eb CO2 gjat\u00eb asgj\u00ebsimit. Gjithashtu mund t\u00eb riform\u00ebsohet n\u00eb temperatura mbi 120 grad\u00eb Celsius, ngjash\u00ebm me termoplastikat e tjera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hulumtuesit n\u00eb Qendr\u00ebn Riken p\u00ebr Shkenc\u00ebn e Materieve Emergjente (CEMS) n\u00eb Japoni kan\u00eb krijuar nj\u00eb material plastik biodegradues t\u00eb zbatuesh\u00ebm p\u00ebr paketim q\u00eb zb\u00ebrthehet natyrsh\u00ebm n\u00eb ujin e detit. Studimi synon t\u00eb prezantoj\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj plastik\u00ebs konvencionale q\u00eb ruan forc\u00ebn dhe shkatht\u00ebsin\u00eb e tret\u00ebsirave standarde, duke eliminuar gjurm\u00ebn e tyre afatgjat\u00eb mjedisore. Plastikat ekzistuese<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":23297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[40],"class_list":{"0":"post-23296","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tech","8":"tag-featured"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/technews.al\/?p=23296\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hulumtuesit n\u00eb Qendr\u00ebn Riken p\u00ebr Shkenc\u00ebn e Materieve Emergjente (CEMS) n\u00eb Japoni kan\u00eb krijuar nj\u00eb material plastik biodegradues t\u00eb zbatuesh\u00ebm p\u00ebr paketim q\u00eb zb\u00ebrthehet natyrsh\u00ebm n\u00eb ujin e detit. Studimi synon t\u00eb prezantoj\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj plastik\u00ebs konvencionale q\u00eb ruan forc\u00ebn dhe shkatht\u00ebsin\u00eb e tret\u00ebsirave standarde, duke eliminuar gjurm\u00ebn e tyre afatgjat\u00eb mjedisore. Plastikat ekzistuese\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/technews.al\/?p=23296\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Technews.al\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-21T08:13:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"667\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tech Expert\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tech Expert\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296\",\"name\":\"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-21T08:13:59+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-21T08:13:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/technews.al\/?p=23296\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg\",\"width\":1000,\"height\":667},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=23296#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/technews.al\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/\",\"name\":\"Technews.al\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\",\"name\":\"Tech Expert\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"caption\":\"Tech Expert\"},\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/technews.al\/?p=23296","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al","og_description":"Hulumtuesit n\u00eb Qendr\u00ebn Riken p\u00ebr Shkenc\u00ebn e Materieve Emergjente (CEMS) n\u00eb Japoni kan\u00eb krijuar nj\u00eb material plastik biodegradues t\u00eb zbatuesh\u00ebm p\u00ebr paketim q\u00eb zb\u00ebrthehet natyrsh\u00ebm n\u00eb ujin e detit. Studimi synon t\u00eb prezantoj\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb ndaj plastik\u00ebs konvencionale q\u00eb ruan forc\u00ebn dhe shkatht\u00ebsin\u00eb e tret\u00ebsirave standarde, duke eliminuar gjurm\u00ebn e tyre afatgjat\u00eb mjedisore. Plastikat ekzistuese","og_url":"https:\/\/technews.al\/?p=23296","og_site_name":"Technews.al","article_published_time":"2025-05-21T08:13:59+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":667,"url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tech Expert","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Tech Expert","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296","url":"https:\/\/technews.al\/?p=23296","name":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean - Technews.al","isPartOf":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg","datePublished":"2025-05-21T08:13:59+00:00","dateModified":"2025-05-21T08:13:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/technews.al\/?p=23296"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296#primaryimage","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/shutterstock_2344332153.jpg","width":1000,"height":667},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=23296#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/technews.al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt japonez\u00eb kan\u00eb zhvilluar plastik\u00ebn q\u00eb zhduket n\u00eb oqean"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/technews.al\/#website","url":"https:\/\/technews.al\/","name":"Technews.al","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa","name":"Tech Expert","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","caption":"Tech Expert"},"url":"https:\/\/technews.al\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23296"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23299,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23296\/revisions\/23299"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}