{"id":24378,"date":"2025-08-20T08:21:57","date_gmt":"2025-08-20T07:21:57","guid":{"rendered":"https:\/\/technews.al\/?p=24378"},"modified":"2025-08-20T08:21:57","modified_gmt":"2025-08-20T07:21:57","slug":"a-po-vjen-nje-krize-kriptosh-nga-simon-johnson-fitues-i-cmimit-nobel-ne-ekonomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technews.al\/?p=24378","title":{"rendered":"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi"},"content":{"rendered":"\n<p>Pasi ka miratuar nj\u00eb ligj t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr monedhat digjitale (GENIUS Act) dhe me t\u00eb tjera n\u00eb pritje (CLARITY Act tashm\u00eb ka kaluar n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve), Shtetet e Bashkuara jan\u00eb n\u00eb prag t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb madhe t\u00eb aktiviteteve t\u00eb lidhura me kriptovalutat \u2013 madje, duke marr\u00eb fjal\u00ebt e Presidentit Donald Trump fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb, n\u00eb \u201ckryeqytetin bot\u00ebror t\u00eb kriptos.\u201d Por mb\u00ebshtet\u00ebsit e k\u00ebtij legjislacioni duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm p\u00ebr at\u00eb q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb.Industria e kriptos ka fituar kaq shum\u00eb pushtet politik, kryesisht p\u00ebrmes donacioneve, saq\u00eb si GENIUS Act, ashtu edhe CLARITY Act jan\u00eb hartuar p\u00ebr t\u00eb penguar rregullimin e arsyesh\u00ebm. Rezultati m\u00eb i mundsh\u00ebm do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl bum-krize i p\u00ebrmasave epike.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Avantazhi historik i SHBA-s\u00eb: Transparenca dhe rregullimi<\/h3>\n\n\n\n<p>Historikisht, tregjet financiare amerikane kan\u00eb pasur nj\u00eb avantazh t\u00eb qart\u00eb ndaj vendeve t\u00eb tjera: transparenc\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe. Kjo u ka mund\u00ebsuar investitor\u00ebve t\u00eb kuptojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb rreziqet dhe t\u00eb marrin vendime t\u00eb informuara. Po ashtu, SHBA ka vendosur rregulla strikte p\u00ebr konfliktet e interesit, mbrojtjen e investitor\u00ebve (p\u00ebrmes kujdestaris\u00eb s\u00eb aseteve) dhe kufizimin e riskut q\u00eb nd\u00ebrmarrin firmat financiare. Ky kuad\u00ebr nuk ka lindur rast\u00ebsisht apo nga konkurrenca e lir\u00eb e tregut. Ai \u00ebsht\u00eb produkt i ligjeve dhe rregullave t\u00eb miratuara n\u00eb vitet 1930, pas katastrof\u00ebs s\u00eb Madhe t\u00eb Depresionit, dhe q\u00eb m\u00eb pas jan\u00eb p\u00ebrshtatur gradualisht. K\u00ebto rregulla jan\u00eb arsyeja kryesore pse n\u00eb SHBA \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb b\u00ebsh biznes, t\u00eb sjell\u00ebsh ide t\u00eb reja n\u00eb treg dhe t\u00eb sigurosh kapital p\u00ebr inovacion.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rreziku i stablecoins dhe boshll\u00ebqet ligjore<\/h3>\n\n\n\n<p>Ligji i ri (GENIUS Act) krijon nj\u00eb korniz\u00eb p\u00ebr stablecoins, nj\u00eb aset digjital q\u00eb synon t\u00eb ruaj\u00eb vler\u00ebn kundrejt nj\u00eb monedhe ose pasurie tjet\u00ebr (zakonisht dollarit amerikan). Stablecoins p\u00ebrdoren gjer\u00ebsisht nga investitor\u00ebt p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur mes kripto-aseteve pa kaluar n\u00eb sistemin tradicional bankar. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, pritet interes edhe nga kompani t\u00eb m\u00ebdha si Walmart apo Amazon, q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdorin stablecoins p\u00ebr t\u00eb anashkaluar sistemet ekzistuese t\u00eb pagesave. Por modeli i biznesit i emetuesve t\u00eb stablecoins \u00ebsht\u00eb problematik: ata fitojn\u00eb diferenc\u00ebn midis interesit zero q\u00eb u paguajn\u00eb mbajt\u00ebsve dhe fitimeve nga investimi i rezervave. Kjo i nxit t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb asete m\u00eb t\u00eb rrezikshme, duke krijuar dob\u00ebsi serioze, sidomos kur licencohen nga autoritete shtet\u00ebrore tolerante. Mungesa m\u00eb e madhe e GENIUS Act \u00ebsht\u00eb d\u00ebshtimi p\u00ebr t\u00eb adresuar rrezikun e \u201cvrapit mbi stablecoins\u201d (stablecoin runs). Ligji pengon rregullator\u00ebt t\u00eb vendosin standarde t\u00eb forta kapitali, likuiditeti apo masa t\u00eb tjera sigurie. N\u00eb rast krize, kush do t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb dhe me \u00e7far\u00eb autoriteti p\u00ebr t\u00eb shmangur efektet domino mbi ekonomin\u00eb reale?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;Pasojat p\u00ebr ekonomin\u00eb dhe rolin global t\u00eb dollarit<\/h3>\n\n\n\n<p>Aplikimi i thjesht\u00eb i ligjit t\u00eb falimentimit p\u00ebr emetuesit e stablecoins t\u00eb d\u00ebshtuar do t\u00eb ket\u00eb kosto t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr investitor\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb vonesa t\u00eb gjata n\u00eb kthimin e parave dhe rritje t\u00eb panikut n\u00eb treg. Edhe m\u00eb shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb Neni 15 i GENIUS Act lejon emetuesit e huaj t\u00eb investojn\u00eb rezervat e tyre n\u00eb borxhin e qeverive t\u00eb vendeve t\u00eb tyre, edhe n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb dollar\u00eb amerikan\u00eb. Kjo do t\u00eb krijoj\u00eb stablecoins t\u00eb mb\u00ebshtetur nga asete jo-dollar\u00ebsh, me detyrime n\u00eb dollar\u00eb. Nj\u00eb rritje e fort\u00eb e vler\u00ebs s\u00eb dollarit do t\u00eb shkaktonte menj\u00ebher\u00eb probleme likuiditeti, frik\u00eb nga falimentimi dhe vrap mbi k\u00ebto monedha.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">CLARITY Act dhe rreziqet e tjera<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u00ebse Senati miraton CLARITY Act, problemet vet\u00ebm sa do t\u00eb shtohen. Ky projektligj do t\u00eb lejonte konflikte interesi dhe praktika t\u00eb vet\u00ebsh\u00ebrbimit n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb par\u00eb q\u00eb nga vitet 1920. Ekzistojn\u00eb edhe rreziqe serioze sigurie komb\u00ebtare, pasi t\u00eb dy ligjet e reja (GENIUS dhe CLARITY) u japin hap\u00ebsir\u00eb stablecoins dhe kriptove n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb transaksione t\u00eb paligjshme. Shtetet e Bashkuara mund t\u00eb b\u00ebhen v\u00ebrtet \u201ckryeqyteti bot\u00ebror i kriptos.\u201d N\u00ebn k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ri ligjor, disa individ\u00eb t\u00eb pasur do t\u00eb b\u00ebhen edhe m\u00eb t\u00eb pasur. Por, duke iu bindur pa rezerva industris\u00eb s\u00eb kriptos, Kongresi ka ekspozuar Amerik\u00ebn dhe bot\u00ebn ndaj rrezikut t\u00eb rikthimit t\u00eb panikut financiar dhe d\u00ebmeve t\u00eb r\u00ebnda ekonomike, duke n\u00ebnkuptuar humbje masive t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe pasuris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Simon Johnson<\/strong>, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi (2024) dhe ish-kryeekonomist n\u00eb Fondin Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb profesor n\u00eb MIT Sloan School of Management dhe bashkautor (me Daron Acemoglu) i librit Power and Progress: Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Prosperity (PublicAffairs, 2023).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Copyright: Project Syndicate, 2025<\/em><br><a class=\"\" href=\"http:\/\/www.project-syndicate.org\/\">www.project-syndicate.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pasi ka miratuar nj\u00eb ligj t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr monedhat digjitale (GENIUS Act) dhe me t\u00eb tjera n\u00eb pritje (CLARITY Act tashm\u00eb ka kaluar n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve), Shtetet e Bashkuara jan\u00eb n\u00eb prag t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb madhe t\u00eb aktiviteteve t\u00eb lidhura me kriptovalutat \u2013 madje, duke marr\u00eb fjal\u00ebt e Presidentit Donald Trump<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[40],"class_list":{"0":"post-24378","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tech","8":"tag-featured"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/technews.al\/?p=24378\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pasi ka miratuar nj\u00eb ligj t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr monedhat digjitale (GENIUS Act) dhe me t\u00eb tjera n\u00eb pritje (CLARITY Act tashm\u00eb ka kaluar n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve), Shtetet e Bashkuara jan\u00eb n\u00eb prag t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb madhe t\u00eb aktiviteteve t\u00eb lidhura me kriptovalutat \u2013 madje, duke marr\u00eb fjal\u00ebt e Presidentit Donald Trump\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/technews.al\/?p=24378\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Technews.al\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-20T07:21:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1578\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tech Expert\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tech Expert\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378\",\"name\":\"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-20T07:21:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-20T07:21:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/technews.al\/?p=24378\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1578},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=24378#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/technews.al\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/\",\"name\":\"Technews.al\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\",\"name\":\"Tech Expert\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"caption\":\"Tech Expert\"},\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/technews.al\/?p=24378","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al","og_description":"Pasi ka miratuar nj\u00eb ligj t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr monedhat digjitale (GENIUS Act) dhe me t\u00eb tjera n\u00eb pritje (CLARITY Act tashm\u00eb ka kaluar n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve), Shtetet e Bashkuara jan\u00eb n\u00eb prag t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb madhe t\u00eb aktiviteteve t\u00eb lidhura me kriptovalutat \u2013 madje, duke marr\u00eb fjal\u00ebt e Presidentit Donald Trump","og_url":"https:\/\/technews.al\/?p=24378","og_site_name":"Technews.al","article_published_time":"2025-08-20T07:21:57+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1578,"url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tech Expert","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Tech Expert","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378","url":"https:\/\/technews.al\/?p=24378","name":"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi - Technews.al","isPartOf":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg","datePublished":"2025-08-20T07:21:57+00:00","dateModified":"2025-08-20T07:21:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/technews.al\/?p=24378"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378#primaryimage","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/crypto_1-scaled.jpg","width":2560,"height":1578},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=24378#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/technews.al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A po vjen nj\u00eb kriz\u00eb kriptosh? Nga Simon Johnson, fitues i \u00c7mimit Nobel n\u00eb Ekonomi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/technews.al\/#website","url":"https:\/\/technews.al\/","name":"Technews.al","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa","name":"Tech Expert","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","caption":"Tech Expert"},"url":"https:\/\/technews.al\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24379,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24378\/revisions\/24379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}