Nj\u00eb 20-vje\u00e7are nga Kalifornia, e identifikuar n\u00eb gjykat\u00eb si Kaley G.M., ka paditur kompanit\u00eb Meta (Instagram) dhe Google (YouTube), duke pretenduar se var\u00ebsia nga rrjetet sociale gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb i ka shkaktuar d\u00ebme serioze n\u00eb sh\u00ebndetin mendor.<\/p>\n\n\n\n
Gjat\u00eb d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb saj n\u00eb Gjykat\u00ebn e Qarkut t\u00eb Los Anxhelosit, ajo tha se filloi t\u00eb p\u00ebrdorte YouTube q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 6-vje\u00e7are dhe Instagram n\u00eb mosh\u00ebn 9-vje\u00e7are. Sipas saj, p\u00ebrdorimi i tepruar i k\u00ebtyre platformave e b\u00ebri t\u00eb ndihej e varur, e pasigurt p\u00ebr pamjen e saj dhe e paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga telefoni.<\/p>\n\n\n\n
Kaley deklaroi se p\u00ebrdorimi obsesiv i rrjeteve sociale ndikoi negativisht n\u00eb performanc\u00ebn e saj n\u00eb shkoll\u00eb, i prishi gjumin, kufizoi jet\u00ebn sociale jasht\u00eb internetit dhe tensionoi marr\u00ebdh\u00ebniet familjare. Ajo tregoi se p\u00ebrjetoi ankth dhe depresion t\u00eb thell\u00eb, madje n\u00eb mosh\u00ebn 10-vje\u00e7are filloi t\u00eb d\u00ebmtonte veten si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar gjendjen emocionale, edhe pse tha se nuk ka tentuar kurr\u00eb t\u2019i jap\u00eb fund jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Ajo rr\u00ebfeu se kur n\u00ebna e saj i merrte telefonin p\u00ebr periudha t\u00eb caktuara, reagimi i saj ishte me zem\u00ebrim dhe ankth t\u00eb shtuar. Edhe sot, si e rritur, ajo tha se e ka shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb pa rrjetet sociale. \u201cNuk mundem, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb jem pa to,<\/em>\u201d u shpreh ajo n\u00eb gjykat\u00eb. Sipas saj, kur nuk kishte telefonin, ndiente sikur nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e saj mungonte dhe kjo e \u00e7onte n\u00eb panik.<\/p>\n\n\n\n Padia pretendon se Meta dhe Google kan\u00eb projektuar platformat e tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebrdoruesit sa m\u00eb gjat\u00eb online, p\u00ebrmes funksioneve si video q\u00eb nisin automatikisht, \u201cscroll\u201d i pafund dhe butonat \u201clike\u201d q\u00eb nxisin nevoj\u00ebn p\u00ebr miratim dhe vler\u00ebsim nga t\u00eb tjer\u00ebt. Avokat\u00ebt e saj argumentojn\u00eb se k\u00ebto elemente jan\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr sidomos f\u00ebmij\u00ebt dhe adoleshent\u00ebt, edhe pse kompanit\u00eb ishin t\u00eb vet\u00ebdijshme p\u00ebr rreziqet q\u00eb mund t\u00eb sjellin p\u00ebr sh\u00ebndetin mendor.<\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb psikoterapiste q\u00eb e kishte trajtuar Kaley-n n\u00eb mosh\u00ebn 13-14 vje\u00e7 d\u00ebshmoi se p\u00ebrdorimi i tep\u00ebrt i rrjeteve sociale ishte nj\u00eb faktor q\u00eb ndikoi n\u00eb problemet e saj, t\u00eb diagnostikuara si fobi sociale dhe \u00e7rregullim i perceptimit t\u00eb trupit.<\/p>\n\n\n\n Nga ana tjet\u00ebr, Meta dhe Google i mohojn\u00eb akuzat. Avokat\u00ebt e tyre argumentojn\u00eb se provat nuk tregojn\u00eb se dizajni i platformave ishte shkaku kryesor i problemeve t\u00eb saj. Ata theksuan gjithashtu se dosjet mjek\u00ebsore t\u00eb Kaley-t tregojn\u00eb nj\u00eb histori marr\u00ebdh\u00ebniesh t\u00eb v\u00ebshtira familjare dhe abuzimi verbal e fizik, faktor\u00eb q\u00eb sipas tyre mund t\u00eb ken\u00eb ndikuar n\u00eb gjendjen e saj.<\/p>\n\n\n\n Rasti \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb debati m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb global mbi ndikimin e rrjeteve sociale te f\u00ebmij\u00ebt dhe adoleshent\u00ebt. Disa vende, si Australia, kan\u00eb ndaluar p\u00ebrdorimin e k\u00ebtyre platformave p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 16 vje\u00e7, nd\u00ebrsa vende t\u00eb tjera po shqyrtojn\u00eb masa t\u00eb ngjashme. P\u00ebr t\u00eb fituar \u00e7\u00ebshtjen, avokat\u00ebt e Kaley-t duhet t\u00eb provojn\u00eb se m\u00ebnyra si jan\u00eb dizajnuar dhe operuar k\u00ebto platforma ka qen\u00eb nj\u00eb faktor thelb\u00ebsor n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e sh\u00ebndetit t\u00eb saj mendor.<\/p>\n\n\n\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, Kaley punon si bler\u00ebse personale n\u00eb Walmart, ka p\u00ebrfunduar nj\u00eb diplom\u00eb dyvje\u00e7are n\u00eb komunikim dhe synon t\u00eb vazhdoj\u00eb studimet p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb karrier\u00eb pik\u00ebrisht n\u00eb fush\u00ebn e mediave sociale \u2013 nj\u00eb paradoks q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje edhe m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar.<\/p>\n\n\n\n