{"id":27028,"date":"2026-06-10T09:29:16","date_gmt":"2026-06-10T08:29:16","guid":{"rendered":"https:\/\/technews.al\/?p=27028"},"modified":"2026-06-10T09:29:16","modified_gmt":"2026-06-10T08:29:16","slug":"big-tech-ai-dhe-shteti-kush-i-kontrollon-vertet-te-dhenat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/technews.al\/?p=27028","title":{"rendered":"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat?"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Nga Gabriela Ramos, Emilija Stojmenova Duh* <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs tashm\u00eb e kuptojn\u00eb se sovraniteti digjital \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr vet\u00ebqeverisjen demokratike n\u00eb shekullin XXI. Problemi \u00ebsht\u00eb se shumica e vendeve mb\u00ebshteten te infrastruktura\u00a0<em>cloud<\/em>\u00a0dhe platformat softuerike n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb grushti kompanish t\u00eb fuqishme teknologjike, kryesisht me baz\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, duke i l\u00ebn\u00eb qeverit\u00eb n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e gjigant\u00ebve t\u00eb huaj korporativ\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb shembull dramatik i k\u00ebsaj var\u00ebsie u pa pasi Rusia d\u00ebmtoi r\u00ebnd\u00eb infrastruktur\u00ebn e telekomunikacionit t\u00eb Ukrain\u00ebs n\u00eb vitin 2022, duke e detyruar vendin t\u00eb p\u00ebrdorte Starlink-un, sistemin satelitor t\u00eb internetit t\u00eb operuar nga SpaceX e Elon Musk, p\u00ebr q\u00ebllime mbrojt\u00ebse. Por raportimet e m\u00ebvonshme zbuluan rreziqet q\u00eb sjell besimi i funksioneve t\u00eb ndjeshme shtet\u00ebrore te miliarder\u00ebt e teknologjis\u00eb: Musk refuzoi nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr zgjerimin e lidhjes n\u00eb Krime.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhe nuk b\u00ebhet fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr mbrojtjen. Roli gjithnj\u00eb e m\u00eb dominues i Big Tech n\u00eb ofrimin e sh\u00ebrbimeve thelb\u00ebsore publike shtrihet nga sh\u00ebndet\u00ebsia dhe arsimi deri te mbik\u00ebqyrja bankare dhe administrimi tatimor. K\u00ebto kompani kontrollojn\u00eb jo vet\u00ebm server\u00ebt, por edhe t\u00eb gjith\u00eb shtres\u00ebn softuerike, identitetin digjital dhe \u00e7el\u00ebsat e enkriptimit. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, sipas ligjit amerikan CLOUD Act t\u00eb vitit 2018, autoritetet amerikane mund t\u00eb detyrojn\u00eb kompanit\u00eb amerikane t\u00eb dor\u00ebzojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb mbajn\u00eb, pavar\u00ebsisht se ku ndodhen fizikisht ato.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb adresuar k\u00ebt\u00eb cenueshm\u00ebri, Bashkimi Europian, India, vendet e Gjirit, Kina dhe qeveri t\u00eb tjera jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb industri dhe infrastruktur\u00eb t\u00eb tyre digjitale, megjith\u00ebse vet\u00ebm Kina ka arritur t\u00eb largohet me sukses nga teknologjia amerikane. BE-ja ka tentuar gjithashtu t\u00eb rregulloj\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn digjitale. Pasi Gjykata e Drejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb Bashkimit Europian vendosi n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen Schrems II n\u00eb vitin 2020 se qytetar\u00ebt europian\u00eb nuk kishin mjete efektive ligjore kund\u00ebr mbik\u00ebqyrjes amerikane, BE-ja miratoi Data Act me synimin p\u00ebr t\u00eb bllokuar nj\u00eb akses t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, var\u00ebsia po thellohet. Rrjedhjet e zakonshme t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave dhe nd\u00ebrprerjet e sh\u00ebrbimeve shtojn\u00eb kostot e dominimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb Big Tech: proceset demokratike mund t\u00eb ndikohen, t\u00eb dh\u00ebnat sensitive mund t\u00eb ekspozohen dhe sh\u00ebrbimet thelb\u00ebsore mund t\u00eb nd\u00ebrpriten.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lexo edhe: <a href=\"https:\/\/technews.al\/?p=27026\">Miratohet nisja e negociatave p\u00ebr heqjen e roaming mes BE-s\u00eb dhe Ballkanit Per\u00ebndimor<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, marr\u00ebveshja e fundit e Komisionit Europian me OpenAI p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur modelin e tij m\u00eb t\u00eb avancuar p\u00ebr identifikimin e cenueshm\u00ebrive n\u00eb infrastrukturat kritike duket e habitshme. N\u00eb praktik\u00eb, kjo marr\u00ebveshje i dor\u00ebzon nj\u00eb kontraktori t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm amerikan n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes nj\u00eb hart\u00eb sistematike t\u00eb pikave t\u00eb dob\u00ebta t\u00eb spitaleve, universiteteve, rrjeteve energjetike dhe sistemeve t\u00eb transportit europian \u2013 pik\u00ebrisht lloji i informacionit q\u00eb Data Act, GDPR dhe Direktiva NIS2 jan\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur.<\/p>\n\n\n\n<p>Natyrisht, inteligjenca artificiale e ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb zbulimin dhe shfryt\u00ebzimin e dob\u00ebsive t\u00eb siguris\u00eb. Raporti IBM X-Force Threat Intelligence Index 2026 dokumenton nj\u00eb rritje prej 44% t\u00eb sulmeve ndaj aplikacioneve t\u00eb ekspozuara publikisht krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Por nj\u00eb hart\u00eb cenueshm\u00ebrish e gjeneruar nga nj\u00eb sistem i vet\u00ebm q\u00eb i n\u00ebnshtrohet CLOUD Act nuk e zvog\u00eblon sip\u00ebrfaqen e sulmit; ajo p\u00ebrqendron ekspozimin n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb vetme ligj\u00ebrisht t\u00eb aksesueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>E nj\u00ebjta dinamik\u00eb po shfaqet edhe n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb bot\u00ebs. Ministrit\u00eb n\u00eb Amerik\u00ebn Latine n\u00ebnshkruajn\u00eb kontrata cloud nga t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb shk\u00ebputen. Sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore afrikane funksionojn\u00eb mbi platforma t\u00eb huaja, marr\u00ebveshjet e t\u00eb cilave rregullohen nga ligje mbi t\u00eb cilat ato nuk kan\u00eb asnj\u00eb kontroll. Mbik\u00ebqyr\u00ebsit financiar\u00eb n\u00eb Azin\u00eb Juglindore mb\u00ebshteten te panele monitorimi t\u00eb nd\u00ebrtuara jasht\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb kontrolluar tregjet e tyre. Dhe sapo nj\u00eb sistem nd\u00ebrtohet rreth nj\u00eb ofruesi t\u00eb caktuar, migrimi te nj\u00eb konkurrent tjet\u00ebr b\u00ebhet jasht\u00ebzakonisht i v\u00ebshtir\u00eb dhe i kushtuesh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Zyrtar\u00ebt qeveritar\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrballen me realitetin e var\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre teknologjike dhe, duke pranuar se pak vende do t\u00eb ken\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb nj\u00eb \u201chyperscaler\u201d vendas, t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb \u00e7far\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieje duan t\u00eb ken\u00eb me gjigant\u00ebt ekzistues. Hapi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb panoram\u00eb t\u00eb qart\u00eb mbi sh\u00ebrbimet q\u00eb p\u00ebrdoren, infrastruktur\u00ebn mbi t\u00eb cil\u00ebn funksionojn\u00eb, juridiksionin ligjor q\u00eb zbatohet dhe alternativat rezerv\u00eb q\u00eb ekzistojn\u00eb. Shumica e qeverive nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u2019u p\u00ebrgjigjen k\u00ebtyre pyetjeve t\u00eb thjeshta p\u00ebr sistemet e tyre. Derisa ta b\u00ebjn\u00eb, sovraniteti digjital do t\u00eb mbetet thjesht nj\u00eb slogan.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb dyti, politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit duhet t\u00eb rishikojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si negociojn\u00eb kontratat me kompanit\u00eb teknologjike. Aktualisht, shumica e qeverive p\u00ebrdorin modele standarde t\u00eb ofruara nga vet\u00eb kompanit\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, kontratat duhet t\u00eb trajtohen si instrumente t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs publike q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb qart\u00eb vendndodhjen e t\u00eb dh\u00ebnave, ndalojn\u00eb transferimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb tyre, garantojn\u00eb vazhdim\u00ebsin\u00eb operacionale n\u00eb rast sanksionesh ose konfliktesh politike, sigurojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e largimit nga platforma dhe vendosin penalitete dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb rast shkeljesh. Nj\u00eb kontrat\u00eb q\u00eb nuk mund t\u00eb zbatohet p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb ligji ekstraterritorial nuk \u00ebsht\u00eb kontrat\u00eb; \u00ebsht\u00eb optimiz\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr instrument i n\u00ebnvler\u00ebsuar i politik\u00ebs digjitale \u00ebsht\u00eb prokurimi publik. Qeverit\u00eb blejn\u00eb sasi t\u00eb m\u00ebdha sh\u00ebrbimesh digjitale. \u00c7do euro, real, rupi apo peso e shpenzuar duhet t\u00eb kusht\u00ebzohet me nd\u00ebrveprueshm\u00ebri, standarde t\u00eb hapura, ruajtje t\u00eb kodit burimor p\u00ebr sistemet kritike, t\u00eb drejta auditimi dhe detyrimin p\u00ebr t\u00eb ruajtur kategori t\u00eb caktuara t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb juridiksionet e zgjedhura nga bler\u00ebsi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb kat\u00ebrti, qeverit\u00eb duhet t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb kapacitetet vendase dhe rajonale. Jo \u00e7do vend ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb cloud sovran, por \u00e7do rajon duhet t\u00eb ket\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb t\u00eb till\u00eb. Shteti gjerman i Schleswig-Holstein ka treguar se transferimi i sistemeve qeveritare larg platformave t\u00eb huaja \u00ebsht\u00eb operacionalisht i realizuesh\u00ebm. Nisma EuroStack, p\u00ebrpjekjet e Indis\u00eb p\u00ebr cloud sovran, kuadri i politikave t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave i Bashkimit Afrikan dhe marr\u00ebveshjet nd\u00ebrkufitare t\u00eb ASEAN-it tregojn\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim. Kostoja e nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebtyre kapaciteteve mund t\u00eb duket e lart\u00eb, por me kaq shum\u00eb sh\u00ebrbime dhe funksione thelb\u00ebsore n\u00eb rrezik, kostoja e mosveprimit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb fundi, nd\u00ebrtimi i koalicioneve \u2013 blloqe rajonale, grupe demokracish t\u00eb mesme apo edhe klube t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta prokurimi \u2013 mund t\u00eb reduktoj\u00eb pabarazin\u00eb n\u00eb fuqin\u00eb negociuese mes qeverive individuale dhe gjigant\u00ebve t\u00eb teknologjis\u00eb. Standardet e p\u00ebrbashk\u00ebta teknike, regjimet e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb auditimit dhe vijat e kuqe t\u00eb dakord\u00ebsuara nuk jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00ebrheq\u00ebse, por ato jan\u00eb m\u00ebnyra se si ribalancohet pushteti. N\u00ebse 20 vende k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat klauzola t\u00eb detyrueshme, ato klauzola b\u00ebhen standard i tregut.<\/p>\n\n\n\n<p>Tashm\u00eb q\u00eb sovraniteti digjital po b\u00ebhet nj\u00eb prioritet p\u00ebr qeverit\u00eb, duhet t\u00eb kalojm\u00eb nga pyetja \u201c\u00e7far\u00eb?\u201d te pyetja \u201csi?\u201d. Kompanit\u00eb amerikane t\u00eb teknologjis\u00eb nuk do t\u00eb zhduken s\u00eb shpejti, por politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit kan\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb balancuar marr\u00ebdh\u00ebnien me to \u2013 dhe nj\u00eb nga mjetet m\u00eb t\u00eb fuqishme jan\u00eb vet\u00eb kontratat.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke qen\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtyre vendimmarrjeve, kemi par\u00eb se shpejt\u00ebsia shpesh fiton ndaj kujdesit t\u00eb duhur, thjesht sepse mjeti \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb, furnizuesi \u00ebsht\u00eb miq\u00ebsor ose afati \u00ebsht\u00eb i shkurt\u00ebr. Por zyrtar\u00ebt publik\u00eb kan\u00eb ende ndikim. P\u00ebr ta p\u00ebrdorur at\u00eb, duhet t\u2019u kushtojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje shkronjave t\u00eb vogla t\u00eb kontrat\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><em>*Gabriela Ramos \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebkryetare e Grupit t\u00eb Pun\u00ebs p\u00ebr Pabarazit\u00eb dhe Raportimet Financiare t\u00eb Lidhura me \u00c7\u00ebshtjet Sociale. Ajo ka sh\u00ebrbyer m\u00eb par\u00eb si Ndihm\u00ebs Drejtore e P\u00ebrgjithshme p\u00ebr Shkencat Sociale dhe Humane n\u00eb UNESCO, ku mbik\u00ebqyri hartimin e Rekomandimit p\u00ebr Etik\u00ebn e Inteligjenc\u00ebs Artificiale. Gjithashtu, ka qen\u00eb shefe kabineti n\u00eb OECD dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuese (\u201csherpa\u201d) e organizat\u00ebs n\u00eb samitet e G20, G7 dhe APEC.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Emilija Stojmenova Duh \u00ebsht\u00eb profesore e asociuar e Inxhinieris\u00eb Elektrike n\u00eb Universitetin e Lubjan\u00ebs, an\u00ebtare e Bordit t\u00eb Fondacionit Globethics dhe ish-ministre e Transformimit Digjital t\u00eb Sllovenis\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Copyright: Project Syndicate, 2026.<\/strong><br><a href=\"http:\/\/www.project-syndicate.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>www.project-syndicate.org<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gabriela Ramos, Emilija Stojmenova Duh* Shum\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs tashm\u00eb e kuptojn\u00eb se sovraniteti digjital \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr vet\u00ebqeverisjen demokratike n\u00eb shekullin XXI. Problemi \u00ebsht\u00eb se shumica e vendeve mb\u00ebshteten te infrastruktura\u00a0cloud\u00a0dhe platformat softuerike n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb grushti kompanish t\u00eb fuqishme teknologjike, kryesisht me baz\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, duke i l\u00ebn\u00eb qeverit\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":26812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[349],"tags":[40],"class_list":{"0":"post-27028","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-artificial-intelligence","8":"tag-featured"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/technews.al\/?p=27028\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Gabriela Ramos, Emilija Stojmenova Duh* Shum\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs tashm\u00eb e kuptojn\u00eb se sovraniteti digjital \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr vet\u00ebqeverisjen demokratike n\u00eb shekullin XXI. Problemi \u00ebsht\u00eb se shumica e vendeve mb\u00ebshteten te infrastruktura\u00a0cloud\u00a0dhe platformat softuerike n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb grushti kompanish t\u00eb fuqishme teknologjike, kryesisht me baz\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, duke i l\u00ebn\u00eb qeverit\u00eb\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/technews.al\/?p=27028\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Technews.al\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-10T08:29:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tech Expert\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tech Expert\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028\",\"name\":\"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-10T08:29:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-10T08:29:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/technews.al\/?p=27028\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/?p=27028#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/technews.al\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#website\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/\",\"name\":\"Technews.al\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa\",\"name\":\"Tech Expert\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg\",\"caption\":\"Tech Expert\"},\"url\":\"https:\/\/technews.al\/?author=4\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/technews.al\/?p=27028","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al","og_description":"Nga Gabriela Ramos, Emilija Stojmenova Duh* Shum\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs tashm\u00eb e kuptojn\u00eb se sovraniteti digjital \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr vet\u00ebqeverisjen demokratike n\u00eb shekullin XXI. Problemi \u00ebsht\u00eb se shumica e vendeve mb\u00ebshteten te infrastruktura\u00a0cloud\u00a0dhe platformat softuerike n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb grushti kompanish t\u00eb fuqishme teknologjike, kryesisht me baz\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, duke i l\u00ebn\u00eb qeverit\u00eb","og_url":"https:\/\/technews.al\/?p=27028","og_site_name":"Technews.al","article_published_time":"2026-06-10T08:29:16+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tech Expert","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Tech Expert","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028","url":"https:\/\/technews.al\/?p=27028","name":"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat? - Technews.al","isPartOf":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg","datePublished":"2026-06-10T08:29:16+00:00","dateModified":"2026-06-10T08:29:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/technews.al\/?p=27028"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028#primaryimage","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DVffQnnibMWmNpx2Wfb5Se-1920-80.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/technews.al\/?p=27028#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/technews.al\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Big Tech, AI dhe shteti, kush i kontrollon v\u00ebrtet t\u00eb dh\u00ebnat?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/technews.al\/#website","url":"https:\/\/technews.al\/","name":"Technews.al","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/technews.al\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/0d9ed995a903005f5e36e2bb709a98aa","name":"Tech Expert","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/technews.al\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/technews.al\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Untitled-design-1-96x96.jpg","caption":"Tech Expert"},"url":"https:\/\/technews.al\/?author=4"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27028"}],"collection":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27028"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27030,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27028\/revisions\/27030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/technews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}