A janë audiobooks aq të mirë për ju sa leximi? Ja çfarë thonë ekspertët

Nëse po pyesni veten pse librat e printuar janë më të mirë se leximi i bazuar në ekran, mund të ketë të bëjë me paaftësinë tuaj për të vlerësuar se ku jeni në një libër elektronik. “Ndërsa jeni duke lexuar një tregim, sekuenca e ngjarjeve është e rëndësishme dhe të dish se ku ndodhesh në një libër të ndihmon të ndërtosh atë hark narrativi,” thotë Daniel Willingham, një profesor i psikologjisë në Universitetin e Virxhinias dhe autor i “Të rritësh fëmijë që lexojnë”. “Ndërsa lexuesit elektronikë zakonisht ju thonë sa % të librit kanë lexuar. Që këtu duket se nuk është i njëjti efekt orientues narrativ si leximi i një libri tradicional.“

Fakti që teksti i printuar është i ankoruar në një vend specifik në një faqe gjithashtu duket se i ndihmon njerëzit ta mbajnë mend atë më mirë sesa teksti i bazuar në ekran, sipas më shumë kërkimeve mbi atributet e mediave të printuara tradicionale. E gjithë kjo mund të jetë e rëndësishme për debatin e audiobooks kundër librit print, sepse, si ekranet dixhitale, librat audio u mohojnë përdoruesve shenjat hapësinore që do të përdornin gjatë leximit nga teksti i printuar.

Ritmet e vetëdrejtuara që lidhen me leximin mund të dallojnë gjithashtu librat nga audiobooks.

“Rreth 10 deri në 15% e lëvizjeve të syve gjatë leximit janë në fakt regresive – që do të thotë se [sytë] kthehen prapa dhe ri-kontrollojnë”, shpjegon Willingham. “Kjo ndodh shumë shpejt, dhe është e lidhur me procesin e leximit të një fjalie.” Ai thotë se kjo veçori e leximit pothuajse me siguri forcon të kuptuarit dhe mund të jetë afërsisht e krahasueshme me një dëgjues që kërkon që një folës të “ndalë” ose të përsërisë diçka. “Megjithëse po dëgjoni, ju po ripërsërisni në veshin tuaj atë që folësi sapo tha,” thotë ai. Teorikisht, ju gjithashtu mund të ndaloni ose të hidheni prapa ndërsa dëgjoni një skedar audio. “Por është më e ngatërruar,” shton ai.

“Një konsideratë tjetër është se pavarësisht nëse lexojmë apo dëgjojmë një tekst, mendjet tona bredhin herë pas here. Sekonda (ose minuta) mund të kalojnë përpara se të dalim nga këto shpërqëndrime të vogla mendore dhe të ripërqendrojmë vëmendjen tonë“, thotë David Daniel, profesor i psikologjisë në Universitetin James Madison dhe anëtar i një projekti të Akademisë Kombëtare të Shkencave që synon të kuptojë se si njerëzit mësojnë.

Nëse jeni duke lexuar, është shumë e lehtë të ktheheni dhe të gjeni pikën në të cilën jeni ndalur. Nuk është aq e lehtë nëse po dëgjon një regjistrim, thotë Daniel. Sidomos nëse po përballeni me një tekst të komplikuar, aftësia për të kuptuar shpejt dhe rishqyrtuar materialin mund të ndihmojë në të mësuarit dhe kjo ka të ngjarë të bëhet më e lehtë gjatë leximit sesa gjatë dëgjimit. “Të kthesh faqen e një libri gjithashtu të jep një pushim të shkurtër”, thotë ai. Kjo pauzë e shkurtër mund të krijojë hapësirë që truri juaj të ruajë ose shijojë informacionin që po përthithni.

Danieli ishte bashkëautor i një studimi të vitit 2010, i cili zbuloi se studentët që dëgjuan një mësim podcast kishin performancë më të keqe në një kuiz të të kuptuarit sesa studentët që lexonin të njëjtin mësim në letër. “Dhe grupi i podcast-it doli shumë më keq, jo pak më keq,” thotë ai. Krahasuar me lexuesit, dëgjuesit dhanë përgjigje mesatarisht 28% më të ulëta në kuiz – në lidhje me ndryshimin midis një note A ose D, thotë ai.