Dikur, marrja e një certifikate apo dokumenti shtetëror mund të nënkuptonte udhëtim drejt një institucioni, pritje në radhë, fotokopje, formularë dhe disa sportele. Sot një pjesë dërrmuese e këtyre procedurave kryhet nga telefoni ose kompjuteri. Por përtej komoditetit, sa para ka kursyer realisht ky transformim?
Sipas të dhënave të bëra publike nga Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit në qershor 2026, digjitalizimi dhe ndërveprimi elektronik i shërbimeve publike kanë sjellë rreth 600 miliardë lekë kursime për qytetarët dhe bizneset. Shifra, sipas ministres Delina Ibrahimaj, përfshin reduktimin e kostove financiare, kohës së pritjes dhe procedurave administrative.
58 milionë shërbime pa sportel
Përmasat e ndryshimit duken më qartë te përdorimi i e-Albania. Platforma ofron aktualisht 1,278 shërbime publike, ka rreth 3.4 milionë përdorues dhe, ndër vite, përmes saj janë marrë 58 milionë shërbime elektronike. Në të njëjtën periudhë janë gjeneruar rreth 48 milionë dokumente elektronike.
Vetëm gjatë vitit 2025, qytetarët dhe bizneset morën rreth 17 milionë shërbime publike online, ose mesatarisht 1.45 milionë në muaj. Kjo do të thotë miliona raste ku një procedurë mund të kryhet pa shkuar fizikisht në një zyrë shtetërore.
Kursimi, pra, nuk është vetëm tarifa që mund të hiqet nga një procedurë. Ai lidhet edhe me orët e punës të humbura, transportin, karburantin, printimin e dokumenteve dhe kohën e kaluar në radhë. Për bizneset, ku procedurat administrative përsëriten shumë më shpesh, efekti potencial ekonomik bëhet edhe më i madh.
Çfarë fshihet pas e-Albania?
Pas një dokumenti që sot mund të merret me disa klikime qëndron një infrastrukturë shumë më e madhe. Sipas Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit, infrastruktura shtetërore përfshin 72 sisteme që ndërveprojnë në kohë reale, 70 databaza të integruara dhe GovNet, që lidh 140 institucione qendrore dhe qindra institucione lokale.
Kjo është arsyeja pse qytetari, në shumë raste, nuk duhet të marrë një dokument nga institucioni A për t’ia dorëzuar institucionit B. Sistemet mund ta shkëmbejnë informacionin elektronikisht.
Edhe përdorimi i nënshkrimit elektronik është zgjeruar: mbi 50 mijë individë dhe 118 mijë biznese e përdorin aktualisht për të marrë ose përfunduar shërbime në mënyrë elektronike.
600 miliardë lekë: çfarë do të thotë kjo shifër?
Shifra është mbresëlënëse, por duhet lexuar me kujdes. 600 miliardë lekët nuk janë para që shteti i ka depozituar në buxhet si rezultat i e-Albania. Është një vlerësim i kursimeve ekonomike që autoritetet ia atribuojnë digjitalizimit, duke përfshirë kohën dhe kostot e shmangura nga qytetarët dhe bizneset.
Nëse kjo shumë pjesëtohet thjesht me 58 milionë shërbimet elektronike të raportuara ndër vite, rezultati matematikor është rreth 10,300 lekë për shërbim. Megjithatë, kjo nuk duhet interpretuar si kursimi real i çdo aplikimi individual, sepse qeveria nuk e paraqet shifrën prej 600 miliardësh si rezultat të një shumëzimi të tillë dhe kursimi ndryshon shumë sipas procedurës.
Pikërisht për këtë arsye, për të kuptuar plotësisht ndikimin ekonomik do të ishte me vlerë publikimi i metodologjisë së detajuar që qëndron pas përllogaritjes së 600 miliardë lekëve.
Faza tjetër: Albanian Digital Solutions
Transformimi nuk ndalet te e-Albania. Më 29 maj 2026 u prezantua Albanian Digital Solutions (ADS), një kompani e re publike që do të merret me zhvillimin, administrimin dhe mirëmbajtjen e sistemeve digjitale të shtetit. Qeveria e paraqet atë si fazën e ardhshme të transformimit teknologjik të administratës.
Për krijimin e kompanisë, Këshilli i Ministrave miratoi 700 milionë lekë kapital fillestar, fond i marrë nga buxheti i AKSHI-t për vitin 2026.
Ndarja e re parashikon që AKSHI të përqendrohet më shumë te strategjia, standardet, rregullimi dhe monitorimi, ndërsa ADS të marrë një rol operacional në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e teknologjisë. Ambicia shkon edhe më tej: sipas Ministrisë së Ekonomisë, synohet që në të ardhmen Shqipëria të mund të eksportojë zgjidhjet teknologjike të zhvilluara këtu drejt tregjeve të tjera.
Nga radha para sportelit te dokumenti në smartphone, digjitalizimi ka ndryshuar mënyrën se si shqiptarët komunikojnë me shtetin. Sfida e radhës nuk është vetëm të vendosen më shumë shërbime online, por të provohet me transparencë se sa kohë, para dhe burokraci po kursehet realisht për çdo qytetar dhe biznes.
