Mashtrimet online po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara dhe ekspertët paralajmërojnë se askush nuk është plotësisht i imunizuar ndaj tyre. Çdo vit, miliona persona humbasin para ose bien pre e vjedhjes së të dhënave personale, ndërsa mashtruesit po shfrytëzojnë teknologjinë dhe psikologjinë për të fituar besimin e viktimave.
Sipas të dhënave më të fundit, vetëm gjatë vitit të kaluar janë raportuar rreth katër milionë raste mashtrimi financiar, megjithëse ekspertët besojnë se numri real është shumë më i lartë, pasi një pjesë e madhe e viktimave nuk i denoncojnë rastet.
Rreziku u rikthye në qendër të vëmendjes pasi Sam Little, ish-konkurrent i emisionit “The Traitors”, bëri të ditur se humbi rreth 40 mijë paund kursime pas një mashtrimi online. Ai tha se e konsideronte veten një përdorues të kujdesshëm, por pranoi se metodat e përdorura nga mashtruesit janë bërë shumë bindëse.
Lexo edhe: Kujdes nga mashtruesit në telefon: Ja si ju marrin kontrollin e telefonit dhe si ta dalloni mashtrimin
Një nga format më të përhapura mbetet phishing, ku viktimat marrin mesazhe që duken sikur vijnë nga banka, kompani të njohura apo edhe familjarë. Mesazhe si “Kam ndryshuar numrin e telefonit” ose njoftime për një dërgesë të bllokuar i nxisin përdoruesit të klikojnë në lidhje të rreme dhe të japin të dhënat e kartës bankare apo kodet e sigurisë.
Një tjetër skemë në rritje janë mashtrimet romantike. Mashtruesit krijojnë identitete të rreme në aplikacionet e njohjeve dhe ndërtojnë marrëdhënie emocionale për javë ose muaj. Pasi fitojnë besimin e viktimës, kërkojnë para duke pretenduar emergjenca shëndetësore, probleme financiare ose shpenzime udhëtimi për një takim që nuk ndodh kurrë.
Ndërkohë, zhvillimi i inteligjencës artificiale ka sjellë edhe një formë të re mashtrimi. Reklama dhe video të krijuara me AI përdorin imazhe ose zëra të figurave të njohura për të promovuar investime që premtojnë fitime të shpejta dhe të garantuara. Në shumicën e rasteve bëhet fjalë për skema mashtruese që synojnë të bindin njerëzit të transferojnë para sa më shpejt.
Ekspertët e sigurisë kibernetike theksojnë se elementi kryesor i këtyre mashtrimeve është krijimi i ndjenjës së urgjencës, për t’i shtyrë viktimat të marrin vendime pa verifikuar informacionin.
Autoritetet këshillojnë qytetarët të mos klikojnë në lidhje të dyshimta, të mos ndajnë me askënd kodet e verifikimit apo të dhënat bankare dhe të konfirmojnë gjithmonë identitetin e personave ose kompanive përpara se të kryejnë pagesa. Në një kohë kur mashtrimet po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara, kujdesi dhe verifikimi mbeten mbrojtja më e mirë.
