Një valë e pazakontë pezullimesh ka përfshirë llogaritë shqiptare në Instagram gjatë ditëve të fundit. Raportimet flasin për deri në 200 profile të mbyllura ose të kufizuara, kryesisht të personave që kanë mbështetur, organizuar apo publikuar materiale nga protestat e njohura si “Revolucioni i Flamingove”. Megjithatë, numri 200 vjen nga deklarimet e personave të prekur dhe nuk është konfirmuar nga Meta apo në mënyrë të pavarur; burime të tjera kanë dokumentuar dhjetëra raste.
Mes llogarive të prekura ishte edhe ajo e deputetit dhe kreut të Partisë Mundësia, Agron Shehaj, e cila kishte rreth 150 mijë ndjekës, si dhe profile të aktivistëve të tjerë që kishin pasqyruar rregullisht protestat. Disa prej tyre deklaruan se llogaritë u çaktivizuan pa paralajmërim, ndërsa pezullimet pothuajse të njëkohshme ngritën dyshime për një fushatë raportimesh të koordinuara.
Meta: Disa llogari u mbyllën gabimisht
Pas reagimeve, Meta pranoi se të paktën një pjesë e vendimeve kishin qenë të gabuara. Në një përgjigje për BIRN, kompania deklaroi se po rishikonte masat e marra ndaj profileve dhe se disa prej llogarive të hequra gabimisht ishin rikthyer. Meta gjithashtu kërkoi ndjesë për shqetësimin e shkaktuar. (
Kompania, megjithatë, nuk ka sqaruar se sa llogari janë prekur në total, çfarë shkaktoi pezullimet dhe nëse ato erdhën si rezultat i raportimeve masive nga përdorues të tjerë. Meta ka kujtuar se përdoruesit mund të apelojnë vendimet e moderimit kur mendojnë se llogaria ose përmbajtja e tyre është hequr gabimisht.
Disa profile tashmë kanë filluar të rikthehen. Sipas Exit.al, llogaria e Shehajt u rikthye pas rreth 24 orësh, ndërsa aktivisti Gent Progni konfirmoi se kishte rifituar aksesin pas apelimit, megjithëse tha se nuk kishte marrë një shpjegim të qartë për arsyen e bllokimit.
Lexo edhe: Shqipëria nr. 1 në botë për sigurinë kibernetike, por sa të sigurt janë realisht qytetarët online?
A mund të jenë manipuluar sistemet e Instagramit?
Një nga pistat e ngritura nga aktivistët dhe ekspertët është ajo e raportimeve të koordinuara, ku një numër i madh përdoruesish raportojnë të njëjtën llogari ose përmbajtje brenda një kohe të shkurtër. Organizata Repro Uncensored thotë se ka dokumentuar dhjetëra raste që lidhen me lëvizjen dhe se shumë prej tyre duket se kanë përfshirë raportime të koordinuara për shkelje të të drejtave të autorit. Organizata thotë gjithashtu se disa materiale janë rikthyer pasi Meta ka pranuar se ishin hequr gabimisht.
Kjo, megjithatë, nuk provon se të gjitha pezullimet kanë ardhur nga një fushatë e vetme, as se kush mund të ketë qëndruar pas saj. Aktivistë dhe përfaqësues të opozitës kanë akuzuar qeverinë shqiptare, por deri tani nuk janë paraqitur prova publike që e lidhin qeverinë me mbylljen e llogarive dhe Meta nuk ka konfirmuar një ndërhyrje të tillë.
Rama mohon përfshirjen, çështja mbërrin në Bruksel
Kryeministri Edi Rama i ka hedhur poshtë akuzat, duke deklaruar se qeveria nuk ka asnjë lidhje me çaktivizimin apo kufizimin e llogarive dhe se nuk zotëron kapacitetet teknike për një operacion të tillë. Ai i cilësoi pretendimet për përfshirjen e qeverisë si propagandë.
Incidenti ndërkohë ka kaluar kufijtë e debatit shqiptar. Sekretari i përgjithshëm i Partisë Demokratike Europiane, Sandro Gozi, ka kërkuar transparencë dhe sqarime mbi pezullimet, ndërsa çështja është lidhur edhe me diskutimin mbi lirinë e shprehjes dhe pluralizmin politik në një vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian.
Për momentin, ajo që dihet me siguri është se një numër i konsiderueshëm profilesh shqiptare u mbyllën ose u kufizuan në një periudhë shumë të shkurtër dhe Meta ka pranuar se disa prej vendimeve ishin gabim. Ajo që mbetet ende pa përgjigje është se çfarë e shkaktoi valën e pezullimeve dhe nëse sistemet e moderimit të Instagramit u vunë në lëvizje nga një fushatë e koordinuar raportimesh.
