Në epokën e informimit të shpejtë dhe disinformimit këto këshilla mund t’ju vijnë në ndihmë gjatë kërkimit dhe leximit tuaj në internet.
Njihni burimet tuaja
Disa burime në internet janë qartësisht më me reputacion se të tjerat: Është e drejtë të jesh më skeptik për një postim nga një përdorues i panjohur në Instagram sesa për një lajm të publikuar në Tv Klan (ose Technews.al). Kjo nuk do të thotë se gazetaria qytetare nuk mund të jetë e dobishme, sepse absolutisht mundet, por jini të kujdesshëm për ta besuar atë plotësisht.
Nëse nuk jeni të sigurt për një burim të caktuar, kontrolloni historinë e tij – gjë që është mjaft e lehtë për t’u bërë në mediat sociale. A përputhet postimi i tyre më i fundit me atë që kanë postuar më parë? A po postojnë shumë përmbajtje të përgjithshme që nuk mund të vërtetohen? Sa ndjekës kanë dhe si ndërveprojnë me ta? Të gjithë këta mund të jenë faktorë të dobishëm për t’u marrë parasysh.
Kontrolloni kontekstin
Përveç kontrollit të burimeve të lajmeve, fotove dhe videove të veçanta, shqyrtoni edhe kontekstin rreth tyre. Ju mund të shikoni nëse një video është një nga një seri, për shembull, ose diçka që duket se është shfaqur nga hiçi.
Dalloni elementët e fake news
Lajmet e rreme shpesh janë krijuar për t’u përhapur sa më shpejt që të jetë e mundur: Nëse diçka është tronditëse, nxitëse ose befasuese, ne kemi më shumë gjasa t’ua kalojmë atë njerëzve të tjerë. Sidomos në mediat sociale, kjo mund të nënkuptojë shpejt se përmbajtja e pasaktë fillon të jetë në trend, që sigurisht do të thotë se më pas ndahet nga edhe më shumë njerëz.
Me këtë në mendje, kërkoni postime që duken të projektuara për t’u bërë virale – për të provokuar një reagim – në vend që të japin informacion. Disinformimi dhe lajmet e rreme shpesh vijnë pa ndonjë kontekst të vërtetë, si p.sh. një burim, një vendndodhje ose një material shoqërues që ju drejton në diçka të ngjashme.
Bëni kërkimin tuaj
Ka disa shërbime të dedikuara për raportimin e disinformatave dhe lajmeve të rreme. Mund të keni dëgjuar për Faktoje.al , media që merret me kontrolle faktesh. Ose kur vjen puna tek lajmet politike, mund të kontrolloni disa lloje mediash që mund të përkrahin krahe të ndryshme të politikës.
