Zyrtarët gjermanë po japin alarmin për atë që ata thonë se është një “kill switch” i ngulitur në avionin luftarak F-35 të prodhimit amerikan. Ekspertët thonë se nuk është aq e thjeshtë.
Pasi presidenti amerikan Donald Trump fillimisht hoqi dorë nga mbështetja ushtarake për Ukrainën, zyrtarët gjermanë kanë shprehur shqetësimin se amerikanët mund të kontrollojnë një nga armët e sapoprokuruara të vendit.
Gjermania nënshkroi një marrëveshje shumë miliardë eurosh me gjigantin amerikan të hapësirës ajrore Lockheed Martin në vitin 2022 për 35 avionë F-35A Lightning II. Bundeswehr – Forcat e Armatosura të Gjermanisë – blenë tetë F-35 të tjerë vitin e kaluar.
Joachim Schranzhofer, kreu i komunikimit në kompaninë gjermane të armëve Hendsolt, i tha gazetës gjermane Bild javën e kaluar se i ashtuquajturi “ndërprerës vrasësi” i vendosur në F-35 të prodhimit amerikan është më shumë se një thashethem, duke nënkuptuar se do të ishte e lehtë për SHBA-në të ndalonte avionin duke bllokuar aksesin në softuerin kryesor, i cili mbetet nën kontrollin e tyre.
Wolfgang Ischinger, ish-kryetari i Konferencës së Sigurisë së Mynihut dhe Ingo Gädechens, një ish-oficer ushtarak dhe anëtar i partisë së Bashkimit Kristian Demokrat (CDU) të Gjermanisë, gjithashtu i bënë jehonë kësaj ndjenje.
Megjithatë, një zëdhënës i ministrisë gjermane të mbrojtjes i tha Euronews Next se nuk ka plan për të anuluar blerjen e avionëve luftarakë F-35 në dritën e shqetësimeve të ngritura.
F-35 është ‘luftëtari standard i NATO-s i zgjedhur’
Sipas Forcave Ajrore të SHBA-së, modeli “më i zakonshëm” F-35 i Lockheed, F-35A Lightning II, është një avion luftarak me shumë funksione që çifton “stealth, shkrirje sensorë dhe ndërgjegjësim të paparë të situatës” në qiell. Lockheed e përshkruan F-35 Lightening II si duke u bërë me shpejtësi “luftëtari standard i NATO-s i zgjedhur”.
Belgjika, Republika Çeke, Danimarka, Finlanda, Greqia, Italia, Holanda, Norvegjia, Polonia dhe Zvicra kanë F35 në flotën e tyre. Rumania nënshkroi një marrëveshje me Lockheed Martin për të njëjtin avion edhe në dhjetor.
Lexo edhe: Apple njofton investime prej 500 miliardë dollarësh dhe 20,000 punësime në SHBA
‘Jashtëzakonisht e vështirë’ për të integruar softuer të ri në F-35
Mark Cazalet, kryeredaktor në revistën European Security and Defense, tha për Euronews Next se ai nuk ka dëgjuar ose parë ndonjë provë të fortë se ekziston një ndërprerës vrasësi, por se “nuk është jashtë sferës së mundësisë” që mund të prodhohen masa për të bllokuar softuerin e avionëve.
Cazalet tha se SHBA “nuk ka nevojë domosdoshmërisht” një ndërprerës vrasësi në F-35 për të bllokuar përdorimin e armës, qeveria mund “thjesht të ndalojë municionet dhe pjesët rezervë”.
