Revista TIME ka publikuar këtë fundjavë edicionin e tretë të listës vjetore TIME100 AI, një pasqyrë e njerëzve më me ndikim në fushën e inteligjencës artificiale. Kjo listë u prezantua për herë të parë në vitin 2023, menjëherë pas lançimit të ChatGPT nga OpenAI, një moment që për shumëkënd shënoi ndërgjegjësimin e plotë për fuqinë e AI-së për të konkurruar, e madje tejkaluar, aftësitë njerëzore.
Që në fillim, synimi i TIME ishte të tregonte se drejtimi që do të marrë inteligjenca artificiale nuk do të përcaktohet nga makineritë, por nga njerëzit – novatorët, mbrojtësit, artistët dhe të gjithë ata që kanë një rol apo interes në të ardhmen e kësaj teknologjie. Me këtë listë, aspirata e TIME është të shërbejë si një udhërrëfyes i besueshëm nëpërmjet një transformimi që po ndryshon thellësisht shoqërinë dhe mënyrën si jetojmë.Lista e këtij viti e konfirmon më tej përqendrimin te njerëzit. Një nga ngjarjet dominuese të inteligjencës artificiale në vitin 2025 ka qenë konkurrenca për njerëz. Investitorët kanë derdhur qindra milionë në startup-e, duke reflektuar vlerën e perceptuar të themeluesve, ndërsa drejtues të firmave të mëdha të teknologjisë, si Mark Zuckerberg i Meta-s, raportohet se kanë ofruar marrëveshje me shifra nëntëshifrore për të tërhequr teknologët më të kërkuar. Këto punësime, të shoqëruara me thashetheme të ethshme, e kanë kthyer dikur konkurrencën e panjohur për studiues të AI-së në diçka që i ngjan më shumë tregut të lirë të sporteve profesionale. Rëndësia e fitores ndaj konkurrencës është aq e lartë, saqë studiuesit kryesorë po kërkohen njësoj si yjet e NBA-së. (Dy nga punësimet më të rëndësishme të Zuckerberg, Alexandr Wang dhe Nat Friedman, i bashkohen atij në listën TIME100 AI të vitit 2025).
Që nga fillimi i listës TIME100 AI, shpenzimet për teknologjitë e lidhura me AI-në janë përshpejtuar, duke u shndërruar në një motor kryesor të ekonomisë globale. Nëse kjo është për mirë apo për keq, është ende herët për t’u thënë, por investimi në pajisje të përpunimit kompjuterik po rritet gati katër herë më shpejt se PBB-ja. Shkencëtari i kompjuterëve dhe i nderuari i vitit 2025, Stuart Russell, vlerëson se shpenzimi aktual i planifikuar mund të jetë 25 herë më i madh se shuma e përdorur për Projektin Manhattan, edhe pasi llogaritet inflacioni. Ky është një disbursim historik kapitali, dhe vendimet për mënyrën e shpenzimit të tij po merren nga shumë prej individëve që këtë vit i bashkohen komunitetit TIME100 AI, përfshirë CEO-n e SoftBank, Masayoshi Son, CEO-n e OpenAI, Sam Altman, themeluesin e xAI, Elon Musk, “carin e AI” të Shtëpisë së Bardhë, David Sacks, dhe përfaqësuesen e BE-së, Henna Virkkunen.
Gjithashtu në këtë numër, tregohet se si vendimet e këtyre individëve po transformojnë jo vetëm industrinë e teknologjisë, por edhe mënyrën se si njerëzit jetojnë dhe, potencialisht, mënyrën se si do të fitohen luftërat. Justin Worland dhe fotografi Elliot Ross udhëtuan në Atlanta për të treguar se si hapësirat fizike si qendrat e të dhënave, që e bëjnë të mundur AI-në, po ushtrojnë presion mbi rrjetet energjetike. Ndërkohë, Billy Perrigo raporton nga Parisi mbi llogaritjet gjeopolitike dhe rreziqet që shoqërojnë garën për arritjen e inteligjencës artificiale të përgjithshme.
Lexo edhe: Ja 10 njerëzit më të pasur në botë: Posedojnë 100 miliardë dollarë ose më shumë
Industria e AI-së po ndryshon me shpejtësi. (Vetëm 16 të nderuar të TIME100 AI kishin dalë më parë në listë, e cila u mbikëqyr nga Ayesha Javed). Ndërsa hyrja e AI-së në jetën e përditshme është përshpejtuar, është rritur edhe zëri i atyre që paralajmërojnë mbi zhvillimet e saj. Edhe këto zëra janë njohur në listën e këtij viti, përfshirë Papën Leo XIV, studiuesin Yoshua Bengio dhe ministren franceze Clara Chappaz. Lista përfshin gjithashtu artistë që po shkojnë drejt kufijve të së mundshmes, dhe që tregojnë se çfarë ndodh kur njerëzit dhe AI bashkëpunojnë, si Refik Anadol, i cili krijoi imazhin e kopertinës së këtij numri, dhe aktoren Natasha Lyonne. “E kuptoj shkëndijën që AI ndez te njerëzit. Jeta është e frikshme,” i tha Lyonne revistës TIME. “E vërteta është se AI tashmë është këtu. Më mirë të zhytemi brenda, mendoj.”
Në listën e këtij viti mungon një emër që deri dje ishte sinonim i lidershipit global në fushën e inteligjencës artificiale: Mira Murati. Pas një pranie të spikatur në edicionin e kaluar të TIME100 AI, ku u vlerësua si një nga figurat më me ndikim të industrisë, përjashtimi i saj nga përzgjedhja e re ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si po ndryshon peizazhi i inovacionit teknologjik. Kjo mungesë është një kujtesë se edhe figurat më të fuqishme mund të mos jenë gjithmonë pjesë e narrativës kryesore, pavarësisht rolit të tyre vendimtar në zhvillimin e AI-së.
Lista e njerëzve më me ndikim në AI mund ta lexoni të plotë këtu.
