Author: Tech Expert

Qindra protestues u mblodhën të martën përpara zyrave të kompanisë Meta në São Paulo të Brazilit, për të kundërshtuar atë që e konsiderojnë ndërhyrje të gjigantit teknologjik në zgjedhjet presidenciale të vendit. Demonstruesit mbanin pankarta, maska dhe figura gjigante prej letre që portretizonin drejtorin ekzekutiv të Meta-s, Mark Zuckerberg, si djallin. Në një prej pankartave, Zuckerberg paraqitej me simbole dollari në sy dhe mbishkrimin “Bilionário safado”, që në shqip përkthehet përafërsisht “Miliarder i paskrupullt”. Protesta erdhi në një moment tensionesh të forta politike, ndërsa Brazili përgatitet për raundin vendimtar të zgjedhjeve presidenciale. Gjykata e Lartë Zgjedhore e Brazilit i ka kërkuar Meta-s të paraqesë prova se po i trajton në mënyrë të barabartë kandidatët presidencialë dhe përmbajtjet e tyre në platformat sociale. Lexo edhe: Si të mbrohemi nga censura dhe përgjimi në internet? Erion Demiri jep këshilla për përdoruesit Akuza për censurë dhe favorizim politik Metodat e moderimit të përmbajtjes nga Meta janë vënë nën vëzhgim ndërkombëtar, pasi kompania kufizoi mbi 1,000 llogari në rrjetet sociale të lidhura me presidentin Luiz Inácio Lula da Silva. Në të njëjtën kohë, aleatët e Lulës kanë akuzuar Meta-n se ka favorizuar artificialisht përmbajtjet e kandidatit të së djathtës ekstreme, Flávio Bolsonaro. Të zemëruar nga këto zhvillime, protestuesit kërkuan që kompania të qëndrojë larg procesit zgjedhor. Një prej sloganeve kryesore ishte “Não se Meta”, një lojë fjalësh në portugalisht që do të thotë “Meta, mos u përziej!”. Meta mohon akuzat Nga ana e saj, Meta ka mohuar çdo shkelje apo ndërhyrje të qëllimshme në zgjedhjet braziliane. Sipas kompanisë, pabarazitë e perceptuara në shpërndarjen dhe moderimin e përmbajtjeve politike kanë ardhur si pasojë e dy ndërprerjeve globale të shërbimeve të saj. Megjithatë, polemikat nuk kufizohen vetëm në Brazil. Sipas një raportimi të The Guardian, Meta pezulloi përkohësisht edhe disa llogari në Instagram të koalicionit amerikan “No Kings”, një lëvizje që organizon protesta dhe fushata për regjistrimin e votuesve në Shtetet e Bashkuara. Kush e kontrollon debatin politik në rrjetet sociale? Ngjarjet kanë rikthyer në qendër të debatit ndikimin që kompanitë e mëdha teknologjike mund të ushtrojnë mbi informimin publik dhe proceset demokratike. Ndërsa platformat përballen me vështirësi në kontrollin e përmbajtjeve të gjeneruara nga inteligjenca artificiale, vendimet e tyre për kufizimin ose promovimin e përmbajtjeve politike vazhdojnë të ngrenë pikëpyetje mbi transparencën dhe paanshmërinë. Tashmë mbetet të shihet nëse shpjegimet që Meta do t’i paraqesë Gjykatës së Lartë Zgjedhore të Brazilit do të jenë të mjaftueshme për të hedhur poshtë akuzat për ndërhyrje në zgjedhje. Burimi: Teksti i përshtatur nga materiali i dërguar, me referenca te TeleSur, EFE, Associated Press dhe The Guardian. Akuzat për ndërhyrje zgjedhore janë paraqitur si pretendime, jo si fakte të provuara në mënyrë përfundimtare.

Read More

Tre gjimnazistë të shkollës “Petro Nini Luarasi”, Luisa, Enio dhe Livieni, kanë krijuar një “dollap inteligjent” (Smart Locker), që u mundëson nxënësve të ruajnë celularët në mënyrë të sigurt gjatë procesit mësimor. Pajisja hapet përmes gjurmës së gishtit, ka kapacitet për tre telefona dhe një ekran që tregon identitetin e përdoruesit dhe të drejtat e aksesit. Sistemi mund të përdoret edhe nga mësuesit. Në podkastin e Gogo.al, të rinjtë treguan se si e realizuan projektin duke ndarë detyrat mes programimit dhe ndërtimit fizik të pajisjes. Për funksionimin e saj përdorën platformën Arduino Mega, duke kombinuar njohuritë në elektronikë dhe kodim. Shpikja, e cila është…

Read More

Zgjedhja e një switch-i të përshtatshëm është një nga hapat kryesorë për ndërtimin e një rrjeti të qëndrueshëm dhe efikas. Numri i portave, shpejtësia e transmetimit dhe mbështetja për teknologjinë PoE janë disa nga karakteristikat që duhen marrë parasysh. Në këtë review krahasojmë tre modele nga CUDY: GS105P, HS105 dhe GS1016EPS2, të projektuara për përdorime të ndryshme, nga shtëpitë dhe zyrat e vogla deri te instalimet profesionale. CUDY GS105P – Switch Gigabit me 5 porta dhe PoE+ CUDY GS105P është një zgjidhje kompakte për përdoruesit që duan të lidhin disa pajisje në rrjet, duke përfituar njëkohësisht nga teknologjia Power over Ethernet (PoE+).…

Read More

A po rrezikohet liria e komunikimit në internet?  Eksperti i rrjeteve kompjuterike, Erion Demiri, ka ngritur shqetësimin për shtimin e mundshëm të censurës në rrjetet sociale dhe platformat digjitale. Përmes një postimi në Facebook, të titulluar “ANTIÇENSURË!”, ai paralajmëron se zhvillimet politike dhe teknologjike në Europë mund të sjellin kufizime gjithnjë e më të mëdha në mënyrën se si qytetarët komunikojnë online. Duke iu referuar zhvillimeve të fundit në Francë dhe qëndrimeve të presidentit Emmanuel Macron, Demiri shpreh shqetësimin se edhe Shqipëria mund të ndjekë të njëjtën rrugë. Ai përmend mbylljen e disa profileve me shumë ndjekës nga Meta, të cilat,…

Read More

Në Francë dhe në vende të tjera të Europës, qeveritë dhe institucionet e Bashkimit Europian po diskutojnë masa që mund të dobësojnë mbrojtjen e komunikimeve të enkriptuara, me argumentin e luftës kundër krimit të organizuar dhe abuzimit seksual me fëmijët. Propozimet kanë shkaktuar debat, pasi mund t’u japin autoriteteve mundësi më të mëdha për të kontrolluar mesazhet private të qytetarëve. Në shkurt 2025, Senati francez miratoi një amendament që do t’i detyronte platformat e mesazheve të enkriptuara të siguronin për autoritetet përmbajtjen e lexueshme të komunikimeve. Megjithatë, Asambleja Kombëtare e Francës e rrëzoi propozimin një muaj më vonë, duke bërë që ligji të miratohej pa këtë dispozitë. Debati nuk përfundoi aty. Në gusht 2026, Franca shprehu kundërshtime ndaj përjashtimit të gjerë të komunikimeve të enkriptuara nga një masë e përkohshme europiane që lejon kontrollin e mesazheve për materiale të abuzimit seksual me fëmijët. Qëndrimi sinjalizoi se qeveria franceze mund të kërkojë rregulla më të forta edhe në legjislacionin e përhershëm europian që është ende në negociata. Lexo edhe: Qeveritarët mbyllin komentet në rrjetet sociale: Kur pushteti zgjedh të mos dëgjojë qytetarët Por a janë qytetarët dakord që qeveria të ketë akses në mesazhet e tyre private? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, organizata Center for Democracy & Technology (CDT) porositi një sondazh nga kompania britanike Public First, me pjesëmarrjen e 2,026 qytetarëve francezë. Rezultatet tregojnë se të anketuarit shprehin kundërshtime të konsiderueshme ndaj aksesit të autoriteteve në komunikimet e enkriptuara. Në vend të mbështetjes së gjerë për zgjerimin e mbikëqyrjes shtetërore, sondazhi evidenton shqetësime të forta për privatësinë dhe sigurinë e mesazheve personale. Çështja kryesore mbetet ekuilibri mes sigurisë publike dhe të drejtës për privatësi. Ndërsa autoritetet argumentojnë se këto masa mund të ndihmojnë në hetimin e krimeve të rënda, kritikët paralajmërojnë se dobësimi i enkriptimit mund të cenojë sigurinë dixhitale të të gjithë përdoruesve, jo vetëm të personave nën hetim. Burimi: Center for Democracy & Technology (CDT), sondazh i realizuar nga Public First. Përshtatur nga materiali i dhënë.

Read More

Departamenti Amerikan i Sigurisë Kombëtare (DHS) ka urdhëruar largimin e produkteve dhe shërbimeve të DeepSeek nga sistemet teknologjike të agjencive federale civile. Urdhri, i publikuar në regjistrin zyrtar federal (Federal Register), paralajmëron se modelet e Inteligjencës Artificiale të DeepSeek paraqesin disa rreziqe të mundshme për sigurinë, të cilat mund t’i japin Partisë Komuniste Kineze mundësi të konsiderueshme për të aksesuar infrastrukturën qeveritare amerikane. Sipas vendimit, të gjitha agjencitë civile federale duhet të heqin nga sistemet e tyre çdo produkt apo shërbim të lidhur me DeepSeek, përfshirë edhe aplikacionet dhe shërbimet e palëve të treta që përdorin teknologjinë e kompanisë kineze.…

Read More

Në një kohë kur rrjetet sociale janë kthyer në një nga hapësirat kryesore të komunikimit mes qytetarëve dhe përfaqësuesve politikë, mbyllja e komenteve nga qeveritarët ngre një pyetje të rëndësishme: A duan politikanët të dëgjojnë qytetarët, apo vetëm t’u flasin atyre? Kur një zyrtar publik publikon deklarata, fotografi dhe video, por nuk u lejon qytetarëve të reagojnë, komunikimi rrezikon të shndërrohet në një monolog, ku pushteti flet dhe publiku pritet vetëm të dëgjojë. Komentet e qytetarëve nuk janë gjithmonë të këndshme. Ato mund të jenë të ashpra, ironike, të mbushura me zemërim dhe zhgënjim. Por pas shumë prej tyre mund të fshihen…

Read More

Vetëm pak javë pasi Mark Zuckerberg prezantoi agjentin e inteligjencës artificiale Muse, duke deklaruar se ishte ndërtuar me privatësinë dhe sigurinë si prioritete, një investigim i ri ka ngritur shqetësime serioze mbi mbrojtjen e të dhënave të përdoruesve. Sipas Ars Technica, studiuesit e kompanisë së sigurisë kibernetike Claroc zbuluan një dobësi në funksionin e shpërndarjes së bisedave, që mundësonte gjetjen e mijëra lidhjeve me informacione potencialisht konfidenciale. Problemi lidhej me funksionin Share, përmes të cilit përdoruesit mund të krijonin një link për të ndarë bisedat e tyre me Muse. Këto adresa përmbanin titullin e bisedës dhe një kombinim karakteresh rastësore. Megjithatë, studiuesit zbuluan se adresat mund të gjendeshin përmes regjistrave publikë të kërkimeve DNS, duke identifikuar mbi 6,800 lidhje të krijuara nga platforma. Kjo nuk nënkupton se të gjitha bisedat private të përdoruesve ishin të ekspozuara, por se bisedat e shpërndara përmes këtyre lidhjeve mund të zbuloheshin nga persona të tjerë. Mes materialeve të aksesueshme, studiuesit raportuan se gjetën dokumente mbi të ardhurat e kompanive, aplikime për kredi, transaksione bankare, informacione financiare personale dhe kalendarë të brendshëm pune. “Mendonim se mbledhja e këtyre të dhënave do të kërkonte shumë përpjekje. Në fakt, mjaftoi një kërkim i vetëm”, deklaruan studiuesit, duke theksuar lehtësinë me të cilën mund të identifikoheshin lidhjet. Lexo edhe: Meta Muse Charm, kur inteligjenca artificiale shndërrohet në një “Tamagotchi” që e mban në çelësa Pas publikimit të gjetjeve, Meta i konfirmoi Ars Technica se kishte çaktivizuar funksionin problematik. Megjithatë, incidenti vjen pas raportimeve të tjera mbi mënyrën se si Muse përpunon dhe ruan informacionet personale, përfshirë të dhëna rreth miqve dhe familjarëve të përdoruesve. Rasti rikthen në vëmendje një nga sfidat më të mëdha të inteligjencës artificiale: sa të sigurta janë informacionet që u besojmë asistentëve AI? Ndërsa këto sisteme integrohen gjithnjë e më shumë në jetën personale dhe profesionale, ekspertët paralajmërojnë se edhe një funksion i thjeshtë, si shpërndarja e një bisede, mund të krijojë rreziqe serioze për privatësinë nëse nuk është projektuar me mekanizmat e duhur të sigurisë. Burimi: Futurism, bazuar në raportimet e Ars Technica dhe investigimin e Claroc. Artikulli është përshtatur nga materiali i dhënë. Futurism

Read More

Në disa qytete të Kinës, hapësirat gjigante publicitare që zakonisht promovojnë marka tregtare dhe personazhe të famshëm po i kushtohen një tjetër kategorie njerëzish: shkencëtarëve që kanë dhënë kontribute të jashtëzakonshme në zhvillimin e vendit. Kjo nismë, e cila mori hov gjatë gushtit 2026, nisi kur qendra tregtare dhe biznese lokale vendosën vullnetarisht t’i ofronin hapësirat e tyre më të dukshme publicitare për të nderuar disa prej figurave më të rëndësishme të shkencës kineze. Që atëherë, iniciativa është përhapur në qytete si Zhengzhou, Hangzhou, Chongqing dhe Jinan, ku portretet e shkencëtarëve kanë zënë vend në stacione metroje, aeroporte dhe zona…

Read More

Për një politikan, rrjetet sociale mund të jenë një nga pasqyrat më të pakëndshme të marrëdhënies së tij me qytetarët. Nën një fotografi, një deklaratë apo një video, qindra komente mund të mbushen me kritika, ironi, fyerje dhe zemërim. Reagimi i parë mund të jetë t’i konsiderojë komentuesit si kundërshtarë politikë, njerëz të manipuluar apo individë që thjesht përhapin urrejtje. Por një politikan që kërkon të kuptojë opinionin publik duhet të bëjë një pyetje më të rëndësishme: Çfarë po përpiqen të më thonë qytetarët, përtej mënyrës se si po e shprehin? Zemërimi publik nuk lind gjithmonë nga urrejtja personale. Ai mund të jetë rezultat i premtimeve të pambajtura, vështirësive ekonomike, padrejtësive të perceptuara apo mungesës së besimit tek institucionet. Kur një qytetar shkruan me mllef poshtë një postimi politik, ai mund të mos jetë duke reaguar vetëm ndaj deklaratës së asaj dite, por ndaj një përvoje shumë më të gjatë zhgënjimi. Një politikan që fokusohet vetëm te toni i komentit rrezikon të humbasë mesazhin që qëndron pas tij. Lexo edhe: Dita e tretë e protestës studentore: Rama shmang përgjegjësinë politike dhe fajëson opozitën, tensionet përhapen në disa qytete Megjithatë, komentet në internet nuk janë një sondazh përfaqësues i shoqërisë. Algoritmet favorizojnë shpesh përmbajtjet që shkaktojnë reagime të forta, ndërsa individët më të zemëruar mund të komentojnë më shpesh sesa ata që kanë qëndrime neutrale. Në diskutime mund të përfshihen edhe llogari anonime, të automatizuara apo fushata të koordinuara. Prandaj, një mijë komente negative nuk provojnë automatikisht se një mijë qytetarë përfaqësojnë mendimin e shumicës, por as nuk duhet të shpërfillen vetëm sepse shfaqen në rrjetet sociale. Një tjetër gabim është ngatërrimi i kritikës me sulmin personal. Një qytetar që kundërshton ashpër një vendim qeveritar nuk është domosdoshmërisht armik i politikanit që e ka marrë atë. Në demokraci, pushteti është objekt i vazhdueshëm i gjykimit publik. Politikanët kanë të drejtë të kundërshtojnë akuzat e pavërteta dhe të vendosin kufij ndaj kërcënimeve apo gjuhës çnjerëzuese, por kritika, edhe kur është e ashpër, mbetet pjesë e llogaridhënies demokratike. Rreziku më i madh për një politikan fillon kur ai beson se çdo kritikë është e organizuar kundër tij. Në atë moment, ai mund të fillojë të jetojë brenda një realiteti të filtruar, ku komentet pozitive konsiderohen dëshmi e mbështetjes popullore, ndërsa ato negative shpjegohen si propagandë. Kjo qasje e bën gjithnjë e më të vështirë dallimin mes kundërshtimit politik dhe pakënaqësisë reale të qytetarëve. Një drejtues që dëgjon vetëm duartrokitjet rrezikon të humbasë kontaktin me problemet që duhet të zgjidhë. Politikanët duhet t’i analizojnë komentet duke kërkuar modele dhe jo vetëm emocione. A përsëriten të njëjtat ankesa? A flasin qytetarët për çmime, paga, korrupsion, shërbime publike apo mungesë mundësish? A ka një hendek mes mesazhit që politikani përpiqet të përcjellë dhe përvojës së përditshme të njerëzve? Këto pyetje janë më të dobishme sesa numërimi i pëlqimeve apo fshirja e komenteve të pakëndshme. Përgjigjja më e mirë ndaj pakënaqësisë nuk është domosdoshmërisht një postim tjetër, një video më e kuruar apo një fushatë komunikimi më agresive. Ndonjëherë është pranimi i një gabimi, shpjegimi i një vendimi, publikimi i të dhënave, marrja e përgjegjësisë ose ndryshimi i një politike që nuk ka funksionuar. Komunikimi mund të ndihmojë në rikthimin e besimit, por nuk mund të zëvendësojë veprimet konkrete. Në fund, një politikan nuk duhet t’i perceptojë komentet negative as si të vërtetën absolute për popullaritetin e tij, as si zhurmë që duhet heshtur. Ato janë një sinjal që meriton analizë, krahasim me burime të tjera dhe, kur kritikat janë të bazuara, përgjigje institucionale.

Read More