Author: Tech Expert

A po rrezikohet liria e komunikimit në internet?  Eksperti i rrjeteve kompjuterike, Erion Demiri, ka ngritur shqetësimin për shtimin e mundshëm të censurës në rrjetet sociale dhe platformat digjitale. Përmes një postimi në Facebook, të titulluar “ANTIÇENSURË!”, ai paralajmëron se zhvillimet politike dhe teknologjike në Europë mund të sjellin kufizime gjithnjë e më të mëdha në mënyrën se si qytetarët komunikojnë online. Duke iu referuar zhvillimeve të fundit në Francë dhe qëndrimeve të presidentit Emmanuel Macron, Demiri shpreh shqetësimin se edhe Shqipëria mund të ndjekë të njëjtën rrugë. Ai përmend mbylljen e disa profileve me shumë ndjekës nga Meta, të cilat,…

Në Francë dhe në vende të tjera të Europës, qeveritë dhe institucionet e Bashkimit Europian po diskutojnë masa që mund të dobësojnë mbrojtjen e komunikimeve të enkriptuara, me argumentin e luftës kundër krimit të organizuar dhe abuzimit seksual me fëmijët. Propozimet kanë shkaktuar debat, pasi mund t’u japin autoriteteve mundësi më të mëdha për të kontrolluar mesazhet private të qytetarëve. Në shkurt 2025, Senati francez miratoi një amendament që do t’i detyronte platformat e mesazheve të enkriptuara të siguronin për autoritetet përmbajtjen e lexueshme të komunikimeve. Megjithatë, Asambleja Kombëtare e Francës e rrëzoi propozimin një muaj më vonë, duke bërë që ligji të miratohej pa këtë dispozitë. Debati nuk përfundoi aty. Në gusht 2026, Franca shprehu kundërshtime ndaj përjashtimit të gjerë të komunikimeve të enkriptuara nga një masë e përkohshme europiane që lejon kontrollin e mesazheve për materiale të abuzimit seksual me fëmijët. Qëndrimi sinjalizoi se qeveria franceze mund të kërkojë rregulla më të forta edhe në legjislacionin e përhershëm europian që është ende në negociata. Lexo edhe: Qeveritarët mbyllin komentet në rrjetet sociale: Kur pushteti zgjedh të mos dëgjojë qytetarët Por a janë qytetarët dakord që qeveria të ketë akses në mesazhet e tyre private? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, organizata Center for Democracy & Technology (CDT) porositi një sondazh nga kompania britanike Public First, me pjesëmarrjen e 2,026 qytetarëve francezë. Rezultatet tregojnë se të anketuarit shprehin kundërshtime të konsiderueshme ndaj aksesit të autoriteteve në komunikimet e enkriptuara. Në vend të mbështetjes së gjerë për zgjerimin e mbikëqyrjes shtetërore, sondazhi evidenton shqetësime të forta për privatësinë dhe sigurinë e mesazheve personale. Çështja kryesore mbetet ekuilibri mes sigurisë publike dhe të drejtës për privatësi. Ndërsa autoritetet argumentojnë se këto masa mund të ndihmojnë në hetimin e krimeve të rënda, kritikët paralajmërojnë se dobësimi i enkriptimit mund të cenojë sigurinë dixhitale të të gjithë përdoruesve, jo vetëm të personave nën hetim. Burimi: Center for Democracy & Technology (CDT), sondazh i realizuar nga Public First. Përshtatur nga materiali i dhënë.

Departamenti Amerikan i Sigurisë Kombëtare (DHS) ka urdhëruar largimin e produkteve dhe shërbimeve të DeepSeek nga sistemet teknologjike të agjencive federale civile. Urdhri, i publikuar në regjistrin zyrtar federal (Federal Register), paralajmëron se modelet e Inteligjencës Artificiale të DeepSeek paraqesin disa rreziqe të mundshme për sigurinë, të cilat mund t’i japin Partisë Komuniste Kineze mundësi të konsiderueshme për të aksesuar infrastrukturën qeveritare amerikane. Sipas vendimit, të gjitha agjencitë civile federale duhet të heqin nga sistemet e tyre çdo produkt apo shërbim të lidhur me DeepSeek, përfshirë edhe aplikacionet dhe shërbimet e palëve të treta që përdorin teknologjinë e kompanisë kineze.…

Në një kohë kur rrjetet sociale janë kthyer në një nga hapësirat kryesore të komunikimit mes qytetarëve dhe përfaqësuesve politikë, mbyllja e komenteve nga qeveritarët ngre një pyetje të rëndësishme: A duan politikanët të dëgjojnë qytetarët, apo vetëm t’u flasin atyre? Kur një zyrtar publik publikon deklarata, fotografi dhe video, por nuk u lejon qytetarëve të reagojnë, komunikimi rrezikon të shndërrohet në një monolog, ku pushteti flet dhe publiku pritet vetëm të dëgjojë. Komentet e qytetarëve nuk janë gjithmonë të këndshme. Ato mund të jenë të ashpra, ironike, të mbushura me zemërim dhe zhgënjim. Por pas shumë prej tyre mund të fshihen…

Vetëm pak javë pasi Mark Zuckerberg prezantoi agjentin e inteligjencës artificiale Muse, duke deklaruar se ishte ndërtuar me privatësinë dhe sigurinë si prioritete, një investigim i ri ka ngritur shqetësime serioze mbi mbrojtjen e të dhënave të përdoruesve. Sipas Ars Technica, studiuesit e kompanisë së sigurisë kibernetike Claroc zbuluan një dobësi në funksionin e shpërndarjes së bisedave, që mundësonte gjetjen e mijëra lidhjeve me informacione potencialisht konfidenciale. Problemi lidhej me funksionin Share, përmes të cilit përdoruesit mund të krijonin një link për të ndarë bisedat e tyre me Muse. Këto adresa përmbanin titullin e bisedës dhe një kombinim karakteresh rastësore. Megjithatë, studiuesit zbuluan se adresat mund të gjendeshin përmes regjistrave publikë të kërkimeve DNS, duke identifikuar mbi 6,800 lidhje të krijuara nga platforma. Kjo nuk nënkupton se të gjitha bisedat private të përdoruesve ishin të ekspozuara, por se bisedat e shpërndara përmes këtyre lidhjeve mund të zbuloheshin nga persona të tjerë. Mes materialeve të aksesueshme, studiuesit raportuan se gjetën dokumente mbi të ardhurat e kompanive, aplikime për kredi, transaksione bankare, informacione financiare personale dhe kalendarë të brendshëm pune. “Mendonim se mbledhja e këtyre të dhënave do të kërkonte shumë përpjekje. Në fakt, mjaftoi një kërkim i vetëm”, deklaruan studiuesit, duke theksuar lehtësinë me të cilën mund të identifikoheshin lidhjet. Lexo edhe: Meta Muse Charm, kur inteligjenca artificiale shndërrohet në një “Tamagotchi” që e mban në çelësa Pas publikimit të gjetjeve, Meta i konfirmoi Ars Technica se kishte çaktivizuar funksionin problematik. Megjithatë, incidenti vjen pas raportimeve të tjera mbi mënyrën se si Muse përpunon dhe ruan informacionet personale, përfshirë të dhëna rreth miqve dhe familjarëve të përdoruesve. Rasti rikthen në vëmendje një nga sfidat më të mëdha të inteligjencës artificiale: sa të sigurta janë informacionet që u besojmë asistentëve AI? Ndërsa këto sisteme integrohen gjithnjë e më shumë në jetën personale dhe profesionale, ekspertët paralajmërojnë se edhe një funksion i thjeshtë, si shpërndarja e një bisede, mund të krijojë rreziqe serioze për privatësinë nëse nuk është projektuar me mekanizmat e duhur të sigurisë. Burimi: Futurism, bazuar në raportimet e Ars Technica dhe investigimin e Claroc. Artikulli është përshtatur nga materiali i dhënë. Futurism

Në disa qytete të Kinës, hapësirat gjigante publicitare që zakonisht promovojnë marka tregtare dhe personazhe të famshëm po i kushtohen një tjetër kategorie njerëzish: shkencëtarëve që kanë dhënë kontribute të jashtëzakonshme në zhvillimin e vendit. Kjo nismë, e cila mori hov gjatë gushtit 2026, nisi kur qendra tregtare dhe biznese lokale vendosën vullnetarisht t’i ofronin hapësirat e tyre më të dukshme publicitare për të nderuar disa prej figurave më të rëndësishme të shkencës kineze. Që atëherë, iniciativa është përhapur në qytete si Zhengzhou, Hangzhou, Chongqing dhe Jinan, ku portretet e shkencëtarëve kanë zënë vend në stacione metroje, aeroporte dhe zona…

Për një politikan, rrjetet sociale mund të jenë një nga pasqyrat më të pakëndshme të marrëdhënies së tij me qytetarët. Nën një fotografi, një deklaratë apo një video, qindra komente mund të mbushen me kritika, ironi, fyerje dhe zemërim. Reagimi i parë mund të jetë t’i konsiderojë komentuesit si kundërshtarë politikë, njerëz të manipuluar apo individë që thjesht përhapin urrejtje. Por një politikan që kërkon të kuptojë opinionin publik duhet të bëjë një pyetje më të rëndësishme: Çfarë po përpiqen të më thonë qytetarët, përtej mënyrës se si po e shprehin? Zemërimi publik nuk lind gjithmonë nga urrejtja personale. Ai mund të jetë rezultat i premtimeve të pambajtura, vështirësive ekonomike, padrejtësive të perceptuara apo mungesës së besimit tek institucionet. Kur një qytetar shkruan me mllef poshtë një postimi politik, ai mund të mos jetë duke reaguar vetëm ndaj deklaratës së asaj dite, por ndaj një përvoje shumë më të gjatë zhgënjimi. Një politikan që fokusohet vetëm te toni i komentit rrezikon të humbasë mesazhin që qëndron pas tij. Lexo edhe: Dita e tretë e protestës studentore: Rama shmang përgjegjësinë politike dhe fajëson opozitën, tensionet përhapen në disa qytete Megjithatë, komentet në internet nuk janë një sondazh përfaqësues i shoqërisë. Algoritmet favorizojnë shpesh përmbajtjet që shkaktojnë reagime të forta, ndërsa individët më të zemëruar mund të komentojnë më shpesh sesa ata që kanë qëndrime neutrale. Në diskutime mund të përfshihen edhe llogari anonime, të automatizuara apo fushata të koordinuara. Prandaj, një mijë komente negative nuk provojnë automatikisht se një mijë qytetarë përfaqësojnë mendimin e shumicës, por as nuk duhet të shpërfillen vetëm sepse shfaqen në rrjetet sociale. Një tjetër gabim është ngatërrimi i kritikës me sulmin personal. Një qytetar që kundërshton ashpër një vendim qeveritar nuk është domosdoshmërisht armik i politikanit që e ka marrë atë. Në demokraci, pushteti është objekt i vazhdueshëm i gjykimit publik. Politikanët kanë të drejtë të kundërshtojnë akuzat e pavërteta dhe të vendosin kufij ndaj kërcënimeve apo gjuhës çnjerëzuese, por kritika, edhe kur është e ashpër, mbetet pjesë e llogaridhënies demokratike. Rreziku më i madh për një politikan fillon kur ai beson se çdo kritikë është e organizuar kundër tij. Në atë moment, ai mund të fillojë të jetojë brenda një realiteti të filtruar, ku komentet pozitive konsiderohen dëshmi e mbështetjes popullore, ndërsa ato negative shpjegohen si propagandë. Kjo qasje e bën gjithnjë e më të vështirë dallimin mes kundërshtimit politik dhe pakënaqësisë reale të qytetarëve. Një drejtues që dëgjon vetëm duartrokitjet rrezikon të humbasë kontaktin me problemet që duhet të zgjidhë. Politikanët duhet t’i analizojnë komentet duke kërkuar modele dhe jo vetëm emocione. A përsëriten të njëjtat ankesa? A flasin qytetarët për çmime, paga, korrupsion, shërbime publike apo mungesë mundësish? A ka një hendek mes mesazhit që politikani përpiqet të përcjellë dhe përvojës së përditshme të njerëzve? Këto pyetje janë më të dobishme sesa numërimi i pëlqimeve apo fshirja e komenteve të pakëndshme. Përgjigjja më e mirë ndaj pakënaqësisë nuk është domosdoshmërisht një postim tjetër, një video më e kuruar apo një fushatë komunikimi më agresive. Ndonjëherë është pranimi i një gabimi, shpjegimi i një vendimi, publikimi i të dhënave, marrja e përgjegjësisë ose ndryshimi i një politike që nuk ka funksionuar. Komunikimi mund të ndihmojë në rikthimin e besimit, por nuk mund të zëvendësojë veprimet konkrete. Në fund, një politikan nuk duhet t’i perceptojë komentet negative as si të vërtetën absolute për popullaritetin e tij, as si zhurmë që duhet heshtur. Ato janë një sinjal që meriton analizë, krahasim me burime të tjera dhe, kur kritikat janë të bazuara, përgjigje institucionale.

Protesta e studentëve dhe gjimnazistëve ka hyrë në ditën e tretë, mes përplasjeve të reja me policinë, bojkotit të mësimit dhe zgjerimit të tubimeve në qytete të tjera të Shqipërisë. Ndërsa të rinjtë vijojnë të kërkojnë ndryshime në sistemin arsimor dhe dorëheqjen e qeverisë, kryeministri Edi Rama ka reaguar duke dënuar aktet e dhunës dhe duke akuzuar opozitën si përgjegjëse për përshkallëzimin e situatës, pa marrë përsipër përgjegjësi politike në deklaratën e raportuar. Tensionet janë rikthyer në qendër të Tiranës, ku protestuesit janë mbledhur pranë Ministrisë së Arsimit dhe Kuvendit. Në Rrugën e Durrësit, policia ka përdorur gaz lotsjellës gjatë përplasjeve, duke detyruar studentët dhe gjimnazistët të tërhiqen drejt sheshit “Skënderbej”. Ndërkohë, seanca plenare e Kuvendit, e parashikuar për orën 10:00, është anuluar dhe deputetët janë larguar nga godina, e cila ishte rrethuar nga forca të shumta policie. Protestat nuk janë kufizuar vetëm në kryeqytet. Në Korçë, të rinjtë kanë bllokuar bulevardin kryesor dhe janë drejtuar drejt Bashkisë, ndërsa më pas janë raportuar dëmtime të xhamave të Drejtorisë Arsimore dhe hedhje sendesh drejt godinës. Në Tiranë, gjimnazistë të shkollës “Petro Nini Luarasi” dhe nxënës në Kamëz kanë bojkotuar mësimin, ndërsa në Shkodër studentë kanë vendosur pankarta në solidaritet me protestuesit. Bilanci i përplasjeve të një dite më parë është i rëndë. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, 89 persona kanë marrë ndihmë mjekësore, mes tyre 61 efektivë policie dhe 18 protestues të trajtuar në Spitalin e Traumës, si edhe 10 pacientë në QSUT. Katër policë dhe dy protestues vijojnë të jenë të shtruar në Spitalin e Traumës, ndërsa për disa prej të lënduarve janë paralajmëruar ndërhyrje mjekësore. Lexo edhe: Bizneset në Tiranë ulin qepenat nga frika e protestave: “Jemi me ju, mos na dëmtoni!” Rama fajëson opozitën dhe kërkon dialog me studentët Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur të reagojë nga ambientet e dëmtuara të Kolegjit të Europës në Tiranë. Ai deklaroi se shkatërrimet nuk mund të jenë vepër e studentëve, duke ia atribuuar përgjegjësinë opozitës, të cilën e akuzoi se po përpiqet të pengojë rrugën europiane të Shqipërisë. “Studentët janë e ardhmja”, u shpreh Rama, duke deklaruar se qeveria është e gatshme të diskutojë kërkesat e tyre. Njëkohësisht, ai paralajmëroi se personat përgjegjës për dëmet do të përballen me ligjin. Kryeministri nuk paraqiti prova publike për akuzën se opozita qëndron pas akteve të dhunës. View this post on Instagram A post shared by Edi Rama (@ediramaal) Megjithatë, reagimi i Ramës nuk përfshiu një pranim të përgjegjësisë politike të qeverisë për krizën që ka nxjerrë studentët në rrugë. Ai ka refuzuar gjithashtu kërkesën për dorëheqje, duke argumentuar se qeveritë ndryshohen përmes zgjedhjeve. Nga ana tjetër, Partia Demokratike ka shprehur mbështetje për protestuesit, duke kërkuar dorëheqjen e qeverisë, krijimin e një qeverie kujdestare dhe zhvillimin e zgjedhjeve të parakohshme. Edhe Bashkimi Europian ka reaguar ndaj përshkallëzimit të situatës, duke dënuar dhunën dhe dëmtimin e pronës, por duke theksuar njëkohësisht rëndësinë e respektimit të lirisë së tubimit dhe përdorimit proporcional të forcës nga policia. Dita e tretë e protestës e gjen Shqipërinë përballë një krize që shkon përtej përplasjeve në rrugë. Ndërsa kryeministri kërkon dialog dhe fajëson opozitën për dhunën, studentët vijojnë të kërkojnë përgjigje për problemet e arsimit, perspektivën e të rinjve dhe përgjegjësinë e qeverisë. Pyetja që mbetet është nëse dialogu i ofruar do të shoqërohet me masa konkrete për adresimin e kërkesave të tyre.

Frika nga përshkallëzimi i protestave në Tiranë ka detyruar disa biznese në Rrugën e Durrësit të ulin qepenat, në përpjekje për të mbrojtur ambientet dhe mallrat e tyre nga dëmtimet e mundshme. Pas tensioneve dhe përplasjeve të ditëve të fundit, pasiguria ka prekur edhe tregtarët që ushtrojnë aktivitetin e tyre në zonat ku zhvillohen protestat. “Jemi me ju, mos na dëmtoni!” Kjo është thirrja që disa pronarë biznesesh kanë shkruar në muret e dyqaneve të tyre, duke shprehur solidaritet me protestuesit, por njëkohësisht edhe shqetësimin se aktivitetet e tyre mund të kthehen në objektiva të dhunës. Mes protestave dhe tensioneve, bizneset e vogla gjenden përballë një situate të vështirë. Mbyllja e dyqaneve nënkupton ndërprerje të punës, humbje të mundshme ekonomike dhe pasiguri për punonjësit e familjet që varen nga këto aktivitete. Mesazhi i tregtarëve është njëkohësisht edhe një apel për përgjegjësi: protesta mund të jetë një mjet për të kërkuar ndryshim, por dëmtimi i pronës së qytetarëve nuk duhet të jetë pjesë e saj. Në një kohë kur studentët dhe të rinjtë kërkojnë ndryshime politike dhe sociale, thirrja e bizneseve të Tiranës kujton se pas çdo qepeni të ulur qëndron puna, investimi dhe jetesa e një familjeje.

Një i ri përballë disa efektivëve të policisë, shkopinj gome dhe një fotografi që ka bërë xhiron e rrjetit. Këto janë pamjet që e vendosën Klevi Metajn në qendër të vëmendjes publike, pas protestës së studentëve të zhvilluar të martën në kryeqytet. 22-vjeçari nga Gjirokastra u filmua gjatë një përplasjeje fizike me rreth gjashtë efektivë të policisë. Në videot e shpërndara në rrjetet sociale, ai shihet fillimisht duke ecur në trotuar, përpara se të goditet nga një efektiv. Situata përshkallëzohet më pas në një konfrontim me disa punonjës të Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë, të pajisur me shkopinj gome. View…