Veza apo pula? Shkencëtarët mund të kenë zbuluar më në fund përgjigjen

Shkencëtarët së fundmi pretendojnë se e kanë zgjidhur enigmën nëse pula apo veza erdhi e para. Përgjigja, thonë ata, është pula.

Studiuesit zbuluan se formimi i lëvozhgave të vezëve mbështetet në një proteinë që gjendet vetëm në vezoret e pulës. Prandaj, një vezë mund të ekzistojë vetëm nëse ka qenë brenda një pule.

Proteina – e quajtur ovocledidin-17, ose OC-17 – vepron si katalizator për të përshpejtuar zhvillimin e lëvozhgës. Kjo lëvozhgë e fortë është thelbësore për të strehuar të verdhën e vezës dhe lëngjet e saj mbrojtëse ndërsa zogjtë zhvillohen brenda.

Shkencëtarët nga universitetet e Sheffield dhe Warwick përdorën një superkompjuter për të ‘zmadhuar’ formimin e një veze. Kompjuteri, i quajtur HECToR dhe me seli në Edinburg, zbuloi se OC-17 është thelbësor në fillimin e kristalizimit – fazat e hershme të krijimit të një lëvozhge.

Proteina e fsheh karbonatin e kalciumit në kristale kalciti që përbëjnë lëvozhgën. Kristalet e kalcitit gjenden në kocka dhe guaska të shumta, por pulat i formojnë ato më shpejt se çdo specie tjetër – duke krijuar 6 g (0.2 oz) guaska çdo 24 orë.

Dr. Colin Freeman, nga Departamenti i Materialeve Inxhinierike të Universitetit Sheffield: “Prej kohësh dyshohej se veza erdhi e para, por tani kemi provën shkencore që tregon se në fakt pula erdhi e para. Proteina ishte identifikuar më parë dhe ishte e lidhur me formimin e vezëve, por duke e shqyrtuar nga afër kemi qenë në gjendje të shohim se si e kontrollon procesin. Është shumë interesante të zbulosh se lloje të ndryshme të specieve të shpendëve duket se kanë një variant të proteinës që bën të njëjtën punë.”

Lexo edhe: Kjo lodër sapo i gjeneroi 1.6 miliardë dollarë CEO-s së saj në vetëm 24 orë (FOTO)

Profesori John Harding, nga i njëjti departament, tha se zbulimi mund të ketë përdorime të tjera. “Të kuptuarit se si pulat bëjnë guaska vezësh është interesante në vetvete, por gjithashtu mund të japë të dhëna për hartimin e materialeve dhe proceseve të reja”, tha ai. “Natyra ka gjetur zgjidhje inovative që funksionojnë për të gjitha llojet e problemeve në shkencën dhe teknologjinë e materialeve – ne mund të mësojmë shumë prej tyre.”

Gjetja u zbulua në punimin Kontrolli Strukturor i Bërthamave të Kristalit nga një Proteinë e Guaskës së Vezës.