Wikipedia vazhdon të jetë një prej burimeve më të përdorura në internet, por inteligjenca artificiale po sjell sfida të reja për të ardhmen e saj. Kjo është ajo që tregon një studim i publikuar nga King’s College London, në Mbretërinë e Bashkuar.
Që prej vitit 2001, Wikipedia ka qenë objekt parashikimesh të zymta për fundin e saj, sidomos pas shfaqjes së mjeteve si ChatGPT. Por studimi i ri distancohet nga këto skenarë, duke treguar se përdoruesit vijojnë t’i drejtohen enciklopedisë online, edhe pse paralajmëron për sfida të rëndësishme që lidhen me përdorimin e të dhënave nga AI dhe mënyrën se si njerëzit qasen në informacion.
Angazhimi në Wikipedia vijon
Studimi, i publikuar në revistën ACM Collective Intelligence, analizoi 12 versione gjuhësore të Wikipedia-s – gjashtë me akses në ChatGPT dhe gjashtë pa – nga janari 2021 deri në janar 2024.
Rezultatet treguan se gjatë 36 muajve nuk ka pasur rënie të aktivitetit. Përkundrazi, numri i vizitave dhe shikimeve të faqeve është rritur në të gjitha gjuhët, ndonëse me ritëm më të ulët atje ku ChatGPT është më i pranishëm. Po ashtu, nuk u gjet asnjë provë se përdorimi i ChatGPT ka ndikuar në numrin e redaktimeve ose të kontribuesve aktivë në Wikipedia.
Megjithatë, studiuesit vunë në dukje disa kufizime, përfshirë mundësinë që përdoruesit të kenë anashkaluar kufizimet përmes VPN-ve dhe faktin që studimi nuk mori parasysh popullaritetin e ChatGPT në vende të ndryshme.
Kërcënimi afatgjatë nga AI
Pavarësisht këtyre gjetjeve, ekspertët theksojnë se Wikipedia po përballet me vështirësi të mëdha.
“Zhvilluesit e AI po e përdorin Wikipedia-n masivisht për të ushqyer modelet e tyre me të dhëna cilësore, duke rritur trafikun në nivele që serverat e saj mezi i përballojnë,” tha Elena Simperl, profesore e shkencave kompjuterike në King’s dhe bashkëdrejtuese e Institutit për Inteligjencën Artificiale të universitetit.
Ajo shtoi se përmbajtja e gjeneruar nga AI shpesh mbështetet te Wikipedia pa i dhënë meritë apo referencë, duke i larguar vizitat nga vetë enciklopedia online.
Në këtë drejtim, autori kryesor i studimit, Neal Reeves, bëri thirrje për një “kontratë të re sociale” mes kompanive të AI dhe Wikipedia-s, që platforma të ruajë kontrollin mbi përmbajtjen e saj, ndërkohë që mund të përdoret për trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale.
Lexo edhe: Wikipedia në shqip arrin 100 mijë artikuj
Iniciativa e re nga Wikimedia
Artikulli u publikua në të njëjtën ditë kur Wikimedia Deutschland – dega gjermane e fondacionit që menaxhon Wikipedia-n – njoftoi projektin Wikidata Embedding. Kjo bazë e re të dhënash është krijuar për t’i bërë më të lehta aksesin dhe përdorimin e informacionit, sidomos për modelet e AI.
Me këtë sistem, zhvilluesit e inteligjencës artificiale do të mund të përdorin njohuri të verifikuara nga redaktorët e Wikipedia-s, në vend që të mbështeten vetëm te faqet e grumbulluara në mënyrë automatike.
Wikipedia, pra, nuk është ende pranë fundit. Por përballja me inteligjencën artificiale mbetet një betejë e hapur për të ardhmen e saj.
