Ja sa ishte shifra marramëndëse që Mark Zuckerberg i ofroi Mira Muratit dhe u refuzua

Në verën e vitit 2025, Mira Murati, ish-drejtoreshë teknologjike e OpenAI dhe një nga figurat më të njohura të inteligjencës artificiale, refuzoi një ofertë prej 1 miliard dollarësh nga Mark Zuckerberg për blerjen e startup-it të saj Thinking Machines Lab. Ky vendim u kthye në një nga dështimet më të mëdha të rekrutimit në historinë e Silicon Valley, pasi Meta ndërmori më pas një fushatë agresive për të “copëtuar” kompaninë duke tentuar të rekrutojë studiuesit e saj kryesorë me oferta që shkonin deri në 1.5 miliard dollarë për një të vetëm – por asnjë prej tyre nuk pranoi.

Refuzimi i këtyre ofertave gjigante tregon një ndryshim të madh në kulturën kërkimore të inteligjencës artificiale. Sipas raportit të DesignWhine, Meta kishte pasur sukses të konsiderueshëm më parë në “rrëmbimin” e talenteve nga kompani të tjera si OpenAI dhe Anthropic, por Thinking Machines Lab doli të ishte përjashtimi i parë i vërtetë. Kjo rezistencë tregoi kufijtë e ndikimit që mund të ketë paraja në një industri ku vizioni shkencor dhe autonomia po vlerësohen më shumë se fitimi.

Për të kuptuar pse dështoi Meta, duhet parë më afër ajo që Murati ndërtoi. Themeluar në shkurt 2025, Thinking Machines Lab u krijua si një “public benefit corporation”, pra një kompani me mision publik që fokusohej në kërkime të avancuara të inteligjencës së përgjithshme artificiale (AGI) pa presionin e fitimeve tremujore apo investitorëve tradicionalë. Murati kishte ngritur një strukturë të votimit që favorizonte objektivat afatgjata kërkimore përpara interesave financiare afatshkurtra.

Ekipi i saj ishte i jashtëzakonshëm. Ndër bashkëthemeluesit ishte John Schulman, një nga mendjet që qëndron pas sistemit “reinforcement learning from human feedback” që ndihmoi në ndërtimin e ChatGPT. Po ashtu, Barrett Zoph, ish-nënkryetar kërkimesh në OpenAI, solli ekspertizën e tij në modelet e mëdha të gjuhës, ndërsa dhjetëra studiues të tjerë që kishin kontribuar në suksesin e OpenAI iu bashkuan Muratit për të ndërtuar një kompani me fokus vetëm te përparimi shkencor.

Lexo edhe: Mira Murati lançon produktin e parë të kompanisë Thinking Machines

Në korrik 2025, Thinking Machines Lab arriti një rreth investimi prej 2 miliardë dollarësh të udhëhequr nga Andreessen Horowitz, duke e vlerësuar kompaninë në 12 miliardë dollarë, pa lançuar ende asnjë produkt. Ky sukses e ktheu startup-in e Muratit në një nga kompanitë më të vlefshme në historinë e Silicon Valley që bazohej thjesht në potencialin kërkimor dhe në fuqinë e ekipit. Dhe kështu, refuzimi i saj ndaj ofertës së Zuckerberg mbetet një nga deklaratat më të forta se jo gjithçka në botën e teknologjisë blihet me para.