A po bëhen rrjetet sociale më të këqija me qëllim? Fenomeni që po zemëron përdoruesit në mbarë botën

Shumë përdorues po ankohen se rrjetet sociale nuk janë më si dikur. Instagram, Facebook, TikTok apo YouTube po mbushen gjithnjë e më shumë me reklama, video të panevojshme, përmbajtje të krijuar nga AI dhe algoritme që duket sikur nuk tregojnë më atë që njerëzit duan realisht të shohin. Për shumë persona, eksperienca online është bërë më e lodhshme, më kaotike dhe më pak personale.

Ekspertët e teknologjisë e quajnë këtë fenomen “enshitification” – momenti kur një platformë fillon të përkeqësohet gradualisht për përdoruesit, me qëllim rritjen e fitimeve. Në fillim, aplikacionet krijohen për të tërhequr njerëzit me eksperiencë të mirë dhe të thjeshtë. Më pas, sapo miliona përdorues bëhen të varur nga platforma, fillojnë ndryshimet: më shumë reklama, më shumë pagesa dhe më pak kontroll për përdoruesin.

Një nga ankesat më të mëdha është se rrjetet sociale nuk tregojnë më postimet e miqve apo familjarëve si më parë. Në vend të tyre, përdoruesit shohin video virale, reklama të sponsorizuara apo përmbajtje të rekomanduar nga algoritmi. Shumë njerëz ndihen sikur platformat po i detyrojnë të konsumojnë atë që sjell më shumë klikime dhe fitime, jo domosdoshmërisht atë që ka vlerë.

Lexo edhe: Kërkon një fotograf “të keq” dhe bëhet virale: strategjia e pazakontë e Icelandair në Instagram

Problemi tjetër është varësia nga vëmendja. Algoritmet janë krijuar për të mbajtur përdoruesit sa më gjatë online. Kjo do të thotë më shumë scroll, më shumë video automatike dhe më shumë njoftime që të rikthejnë në aplikacion. Në shumë raste, përmbajtjet provokuese, negative apo sensacionale promovohen më shumë sepse gjenerojnë reagime dhe kohë më të gjatë para ekranit.

Shumë ekspertë besojnë se mungesa e konkurrencës ka ndikuar në këtë situatë. Kur miliarda njerëz përdorin të njëjtat platforma dhe nuk kanë alternativa reale, kompanitë nuk ndihen të detyruara të përmirësojnë eksperiencën. Përkundrazi, ato fokusohen më shumë te monetizimi. Sa më i “mbyllur” të jetë përdoruesi brenda një aplikacioni, aq më shumë fiton platforma.

Megjithatë, reagimet kundër këtij fenomeni po rriten në të gjithë botën. Organizata të ndryshme dhe ekspertë të privatësisë po kërkojnë rregulla më të forta për kompanitë teknologjike. Ndërkohë, përdoruesit po bëhen më të vetëdijshëm për mënyrën si funksionojnë algoritmet dhe si manipulohet vëmendja e tyre. Pyetja që shumë po bëjnë sot është: a po përdorim ende rrjetet sociale, apo janë ato që po na përdorin ne?