Shkencëtarët zbulojnë një ngjyrë krejtësisht të re që njerëzit nuk e kanë parë kurrë më parë

Shkencëtarët në UC Berkeley kanë zhvilluar një platformë të re të quajtur “Oz” që mund të kontrollojë njëkohësisht deri në 1,000 fotoreceptorë në sy, duke ofruar njohuri të reja mbi mekanizmat e shikimit njerëzor dhe shkaqet e humbjes së shikimit.

Në romanin origjinal të Frank Baum, Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit, Qyteti i Smeraldit përshkruhet si një nuancë aq e shkëlqyer e gjelbër sa vizitorët duhet të veshin syze me nuancë të gjelbër për të mbrojtur sytë e tyre nga “shkëlqimi dhe lavdia” e qytetit.

Syzet janë një nga mashtrimet e shumta të magjistarit; të shikuara përmes lenteve me nuancë të gjelbër, qyteti, sigurisht, do të dukej edhe më i gjelbër.

Tani, duke përdorur një teknikë të re të quajtur “Oz”, shkencëtarët në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, kanë gjetur një mënyrë për të manipuluar syrin e njeriut që të perceptojë një ngjyrë krejt të re – një nuancë blu-jeshile me ngopje të pakrahasueshme që ekipi i kërkimit e ka quajtur “olo”.

“Ishte si një ngjyrë thellësisht e ngopur me ngjyrë të kaltër… ngjyra natyrale më e ngopur ishte thjesht e zbehtë në krahasim”, tha Austin Roorda, profesor i optometrisë dhe shkencës së shikimit në Shkollën Herbert Wertheim të Optometrisë dhe Shkencës së Shikimit në UC Berkeley dhe një nga krijuesit e Oz.

Oz funksionon duke përdorur doza të vogla të dritës lazer për të kontrolluar individualisht deri në 1,000 fotoreceptorë në sy në të njëjtën kohë. Duke përdorur Oz, ekipi është në gjendje t’u tregojë njerëzve jo vetëm një të gjelbër më mahnitëse se çdo gjë në natyrë, por edhe ngjyra të tjera, vija, pika lëvizëse dhe imazhe të foshnjave dhe peshqve.

Platforma mund të përdoret gjithashtu për t’iu përgjigjur pyetjeve themelore në lidhje me shikimin e njeriut dhe humbjen e shikimit.

Lexo edhe: Kina hap spitalin e parë në botë me 14 mjekë robotë, ja si funksionon

“Ne zgjodhëm Oz si emër sepse ishte sikur po shkonim në një udhëtim në tokën e Oz për të parë këtë ngjyrë të shkëlqyer që nuk e kishim parë kurrë më parë”, tha James Carl Fong, një student doktorature në inxhinieri elektrike dhe shkenca kompjuterike (EECS) në UC Berkeley.

“Ne kemi krijuar një sistem që mund të gjurmojë, shënjestrojë dhe stimulojë qelizat fotoreceptore me një saktësi kaq të lartë saqë tani mund t’u përgjigjemi pyetjeve shumë bazike, por edhe shumë nxitëse të mendimit, në lidhje me natyrën e shikimit të ngjyrave tek njerëzit”, tha Fong. “Kjo na jep një mënyrë për të studiuar retinën njerëzore në një shkallë të re që nuk ka qenë kurrë e mundur në praktikë.”

Teknika Oz përshkruhet në një studim të ri të botuar së fundmi në revistën Science Advances. Puna u financua pjesërisht nga grantet federale nga Institutet Kombëtare të Shëndetit dhe Zyra e Kërkimeve Shkencore e Forcave Ajrore.