Për shumë artistë, rrjetet sociale dikur ishin vendi ideal për të ekspozuar krijimtarinë dhe për të gjetur klientë. Sot, disa prej tyre po marrin vendimin e vështirë për t’i fshirë veprat nga interneti. Arsyeja është frika se ilustrimet, fotografitë, pikturat dhe tekstet e tyre mund të përdoren pa leje për trajnimin e inteligjencës artificiale ose të kopjohen dhe të shiten nga palë të treta.
Në rrjetet sociale janë shtuar ankesat e artistëve që pretendojnë se kanë zbuluar riprodhime të krijimeve të tyre në platforma tregtare si SHEIN, shpesh me çmime shumë më të ulëta se origjinalet. Ndërkohë, mjetet gjeneruese të AI mund të prodhojnë imazhe brenda sekondash, duke ngritur pyetje mbi përdorimin e veprave ekzistuese, të drejtën e autorit dhe shpërblimin e krijuesve. Edhe pse ligjet për të drejtat e autorit ekzistojnë, zbatimi i tyre në epokën e AI mbetet një sfidë e madhe.
Një autore e pavarur ka reaguar publikisht ndaj politikave të Meta për inteligjencën artificiale, duke njoftuar se ka kundërshtuar përdorimin e përmbajtjes së saj për trajnimin e AI, përmes cilësimeve të privatësisë. Ajo ka vendosur gjithashtu të ndërpresë abonimin me pagesë për verifikimin e profileve në Instagram, Facebook dhe Threads, duke deklaruar se nuk dëshiron të mbështesë financiarisht një kompani, politikat e së cilës bien ndesh me bindjet e saj krijuese.
“Arti është njerëzor. Ai vjen nga zemrat tona, mendjet tona, përvojat dhe emocionet që na bëjnë ata që jemi. Është thellësisht personal dhe asgjë nuk mund ta riprodhojë njeriun që qëndron pas tij”, shprehet autorja.
Megjithatë, largimi nga rrjetet sociale nuk është një zgjedhje e lehtë. Për shumë artistë të pavarur, këto platforma janë ndër mundësitë e pakta për të promovuar punën, për të shitur krijimet dhe për të ndërtuar një komunitet. Ata gjenden kështu përballë një dileme: të vazhdojnë të publikojnë duke rrezikuar kopjimin e veprave, apo të largohen duke humbur një pjesë të audiencës dhe të ardhurave?
Lexo edhe: Suedia ndalon përdorimin e ChatGPT dhe Claude në institucionet qeveritare për arsye sigurie
Problemi nuk është thjesht ekzistenca e inteligjencës artificiale, por mënyra se si përdoret krijimtaria njerëzore për zhvillimin e saj. Artistët kërkojnë transparencë, respektim të të drejtave të autorit, mekanizma efektivë kundër kopjimit dhe shpërblim të drejtë kur veprat e tyre përdoren për qëllime tregtare.
Nëse teknologjia mund të riprodhojë brenda sekondash atë që një artist ka krijuar për ditë, javë apo vite, kush do ta mbrojë vlerën e punës njerëzore?
Kjo është pyetja që industria e inteligjencës artificiale, platformat digjitale dhe ligjvënësit nuk mund të vazhdojnë ta anashkalojnë.
