I publikuar në fund të vitit 2022, chatbot AI i OpenAI, ChatGPT, bëri bujë shumë shpejt në botën e teknologjisë. I përshkruar si “pika e kthesës për AI” nga një artikull i Harvard Business Review në dhjetor 2022, mjeti AI ka treguar shkathtësi në kryerjen e një numri të madh detyrash, duke filluar nga gjenerimi i ideve të biznesit, deri te krijimi i dollive të dasmave. ChatGPT arriti të grumbullojë mbi 100 milionë përdorues aktivë brenda dy muajve nga publikimi i tij, duke tejkaluar trajektoren e rritjes së platformave si TikTok dhe Instagram.
Ajo që e diferencon ChatGPT nga paraardhësit e tij është aftësia për të simuluar diskutime të ngjashme me njerëzit, ndërsa ofron përgjigje ndaj një numri të gjerë kërkesash, qoftë kjo dhe një kërkesë për të shkruar një ese apo një poezi. Megjithatë, pavarësisht arritjeve të konsiderueshme, ChatGPT nuk është pa mangësi. Mjeti AI gjeneron herë pas here “halucinacione”, ose pohime koherente, por të pavërteta, duke treguar një nga të metat e tij të rëndësishme.
Për më tepër, shqetësimet rreth paragjykimeve politike janë shfaqur me përdorimin e ChatGPT dhe modeleve të tjera të gjuhëve të bazuara në AI. Një studim nga Universiteti Teknik i Mynihut dhe Universiteti i Hamburgut tregoi se ChatGPT shfaq një paragjykim pro-mjedisor. Raste të tilla paragjykimi kanë ndezur diskutime dhe debate në platformat e mediave sociale.
Eksperimentet për të nxjerrë qëndrime të qarta politike nga ChatGPT, kanë treguar se platforma mund të japë përgjigje në dukje të njëanshme bazuar në mënyrën se si janë ndërtuar pyetjet. Pavarësisht, është thelbësore të mbani mend se ChatGPT nuk mund të përgjigjet si njeri, por thjesht gjeneron përgjigje bazuar në programimin dhe trajnimin e tij.
Publikimi i ChatGPT Plus në Mars 2023, një përmirësim nga modelin origjinal duke përdorur GPT-4, nuk i ka ndryshuar këto përfundime. Të dy versionet shfaqin përgjigje të qëndrueshme, por kontradiktore kur u kërkohet të mbështesin një numër pohimesh mbi çështjet politike dhe sociale.
Dizajni i këtyre mjeteve të inteligjencës artificiale, i cili varet nga llogaritjet probilitare, do të thotë se e njëjta kërkesë mund të mos japë gjithmonë përgjigje identike. Ndryshimet e vogla në mënyrën se si ndërtohet pohimi nga platforma, mund të çojnë në përgjigje shumë të ndryshme, në varësi të formulimit specifik të pyetjes.
Paragjykimi i dukshëm politik i ChatGPT mund të burojë nga të dhënat e trajnimit, dhe procesi i të mësuarit që mbështetet nga reagimet njerëzore, ku paragjykimet e njerëzve që trajnojnë modelin, formojnë në mënyrë të pashmangshme këtë anësi në dhënien e përgjigjeve.
Këto çështje nënvizojnë nevojën për ndërgjegjësimin e përdoruesve në lidhje me paragjykimet e platformave AI, dhe transparencën nga kompanitë për mënyrën se si ata zgjedhin të trajnojnë këto platforma. Sidoqoftë, përpjekja për një chatbot “të paanshëm” mund të jetë një detyrë e pamundur, duke pasur parasysh se mënyra sesi perceptohet paragjykimi ndryshon nga personi në person.
