Çfarë do të ndodhë me lajmet në rrjetet sociale? Kalifornia ndjek Australinë në rritjen e taksave ndaj Facebook

Në një përpjekje për të mbështetur financiarisht mediat në vështirësi, ligjvënësit e shtetit të Kalifornisë po shqyrtojnë një projekt-ligj që do të vendosë një taksë mbi të ardhurat nga reklamat në platformat teknologjike që shpërndajnë artikuj lajmesh. Facebook dhe Instagram, megjithatë, kanë kërcënuar se do të ndalojnë të gjithë lajmet nga platformat e tyre në Kaliforni, nëse legjislacioni hyn në fuqi, sipas një zëdhënësi të Meta.

Akti i propozuar për Ruajtjen e Gazetarisë në Kaliforni synon të taksojë të ardhurat e kompanive teknologjike që fitojnë të ardhura nga reklamat. Ky projekt ligj propozon që rreth 70% e këtyre të ardhurave të grumbulluara të përdoren për të mbështetur gazetarinë në të gjithë shtetin.

Përkrahësit e projektligjit, duke përfshirë Buffy Wicks, pretendojnë se akti do të shërbejë si shpëtim për organizatat lokale të lajmeve, të cilat janë përballur më zvogëlimin e të ardhurave të tyre nga zhvendosja drejt konsumit digjital të lajmeve. “Mediat lokale të komunitetit po mbyllen me një ritëm alarmues, ndërsa konsumi i lajmeve lëviz në internet,” tha Wicks gjatë një seance dëgjimore. Ajo përmendi mbylljen e mbi 100 agjensive të lajmeve në Kaliforni në dekadën e fundit si dëshmi të nevojës urgjente për ndërhyrje.

Megjithatë, Meta, kompania mëmë e Facebook dhe Instagram, ka paralajmëruar se legjislacioni do të mbështeste kryesisht platformat që operojnë në shtete të tjera, duke minuar qëllimin e tij për të forcuar organizatat e lajmeve në Kaliforni. “Nëse ligji për ruajtjen e gazetarisë miratohet, ne do të detyrohemi të heqim lajmet nga platformat tona, pasi nuk duam të kontribuojmë për të forcuar kompanitë e mëdha mediatike jashtë shtetit, nën maskën e ruajtjes së gazetarisë në Kaliforni,” tha Andy Stone, një zëdhënësi i Meta-s.

Kjo pengesë i bën jehonë tendencave të fundit ndërkombëtare, si në Australi, ku gjigandët e teknologjisë kërcënuan të bllokonin përmbajtjen e lajmeve pas diskutimit për një legjislacion të ngjashëm. Kompanitë e teknologjisë po shfaqin një qëndrim të qartë kundër përpjekjeve legjislative për t’i bërë ato të kompensojnë industrinë e medias për artikujt e postuar në këto platforma.

Industria e lajmeve ka qenë në rënie të vazhdueshme, duke pësuar një rënie në numrin e mediave tradicionale gjatë viteve të fundit. Kontrolli i kompanive teknologjike mbi reklamat në internet, i cili përbën gati 70% të të ardhurave nga reklamat digjitale në 2023, ka ndikuar rëndë industrinë.

Megjithatë, disa kritikë kanë frikë se ligji i Kalifornisë mund të dëmtojë pa dashje mediat që ajo synon të mbështesë. Shqetësimet variojnë nga shfrytëzimi i mundshëm i sistemit nga faqet që përhapin lajme të pavërteta, deri te rreziku i nxitjes së titujve të pasaktë për të fituar klikime. Megjithatë, avokatët argumentojnë se, pavarësisht anëve të mundshme negative, ky legjislacion mund të sigurojë një fluks të nevojshëm të ardhurash për të forcuar tregun lokal të lajmeve.

Projektligji i Kalifornisë pritet të votohet këtë javë, dhe gjithashtu të kalojë në asamble dhe në Senatin e shtetit. Si shteti i parë në SHBA që përpiqet të ndjekë modelin australian, vendimi i Kalifornisë do të shikohet nga afër nga shtetet e tjera që përballen me sfida të ngjashme në mbështetjen e ekosistemeve të tyre lokale të lajmeve.