OKB-ja jep alarmin mbi kërcënimin e mundshëm të neuroteknologjisë ndaj mendimeve njerëzore

Kombet e Bashkuara kanë lëshuar një paralajmërim të ashpër në lidhje me përparimet “potencialisht të dëmshme” në neuroteknologji, duke ngritur shqetësime mbi ndërhyrjen e mundshme të inteligjencës artificiale në mendimet private njerëzore përmes implanteve dhe skanimeve të trurit, siç raportohet nga Agence France-Presse.

“Është njësoj si të krijosh neuroteknologjinë robotike”, i tha agjencisë së lajmeve Mariagrazia Squicciarini, një ekonomiste nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë (UNESCO).

Ndërsa inteligjenca artificiale nxit me shpejtësi fushën neuroteknike, ka një nevojë urgjente për mbikëqyrje rregullatore për shkak të aftësive “të gjera dhe potencialisht të dëmshme” të teknologjisë, tha Gabriela Ramos, ndihmës drejtoresha e përgjithshme e UNESCO-s për shkencat sociale dhe njerëzore.

“Ne po shkojmë drejt një bote ku algoritmet mund të deshifrojnë proceset mendore dhe të manipulojnë mekanizmat themelorë të trurit përgjegjës për qëllimet, emocionet dhe vendimet tona”, tha Ramos duke shprehur shqetësimet e saj.

Artikull i ngjashëm:
Revolucion në Mjekësi: Transplanti i parë robotik i mushkërive në botë kryhet nga kirurgët spanjollë

Duke i bërë jehonë urgjencës, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres vuri në dukje se teknologjia “po përparon me shpejtësi të madhe”.

UNESCO theksoi historinë e Hannah Galvin, një paciente me epilepsi, e cila kishte një pajisje neuroteknike të implantuar në trurin e saj për të zbuluar dhe paralajmëruar për krizat. Megjithatë, me deri në 100 kriza në ditë, pajisja shkaktoi dëme të vazhdueshme, duke e bërë Galvin të ndihej sikur “kishte dikë në kokën time dhe nuk isha unë”. Kjo çoi në rritje të niveleve të depresionit dhe ajo përfundimisht e hoqi pajisjen.

Artikull i ngjashëm:
Shkencëtarët zbulojnë sekretet e zhvillimit njerëzor nëpërmjet embrioneve sintetike

Ndërsa përvoja e Galvin ishte negative, Squiccarini pranoi se pajisja neuroteknike mund të ishte “fantastike” për të tjerët, duke ofruar përfitime që mund të ndryshojnë jetën e përdoruesëve, si rikthimi i shikimit për të verbërit ose aftësimi i të paralizuarve për të ecur.

Megjithatë, implikimet e mundshme shkojnë përtej përvojave individuale. Siç deklaroi drejtori i përgjithshëm i UNESCO-s Audrey Azoulay në qershor, “Neuroteknologjia mund të ndihmojë në adresimin e shumë çështjeve shëndetësore, por gjithashtu mund të ndërhyjë dhe manipulojë trurin tonë, duke zbuluar informacione rreth identitetit dhe emocioneve tona. Kjo kërcënon të drejtat tona për dinjitetin njerëzor, lirinë e mendimit, dhe privatësinë.”

Artikull i ngjashëm:
Moment historik për Neuralink: FDA miraton Testet Humane për implantimet në tru

Ajo propozoi një “kornizë të përbashkët etike në nivel ndërkombëtar” për të siguruar që përparimet e shpejta në neuroteknologji të përputhen me mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe dinjitetit personal. Ndërsa afrohemi më shumë me një botë ku AI dhe neuroteknologjia ndërthuren, thirrja për rregullim bëhet gjithnjë e më kritike.