Popullariteti në rritje i TikTok midis demografive më të reja ka ngjallur shqetësime në lidhje me ndikimin e tij të mundshëm në trurin e tyre. Me ofrimin pandërprerë të videove të shpejta dhe tërheqëse, disa studiues besojnë se aplikacioni mund të ndikojë në përqendrimin e fëmijëve dhe adoleshentëve.
Rritja e popullaritetit të platformave të përmbajtjes me formë të shkurtër, si TikTok dhe Instagram Reels, ka sjellë sfida për përdoruesit e rinj që mbështeten gjithnjë e më shumë në kënaqësinë e menjëhershme. Julie Jargon, nga The Wall Street Journal, krijoi termin “truri i TikTok”, duke përshkruar vështirësinë që përdoruesit përjetojnë për t’u përfshirë në aktivitete që nuk ofrojnë shpërblime të menjëhershme, ndryshe nga këto platforma.
Por çfarë po ndodh në tru gjatë konsumimit të këtyre videove?
John Hutton, Drejtor i Qendrës së Analizave të Leximit në Spitalin e Fëmijëve Cincinnati, e etiketoi TikTok një “makinë dopamine”. Dopamina është një neurotransmetues që truri lëshon në pritje të një shpërblimi. Ky “kimikat” nxit ndjesi kënaqësie, dhe na motivon të kërkojmë më shumë nga ajo që e jep atë ndjenjë. Neuropsikologia Dr. Sanam Hafeez shtjellon, “Kur hasni në përmbajtje që ju argëton në TikTok, truri juaj merr një rritje të dopaminës. Nëse ndesheni me diçka më pak tërheqëse, mund të kaloni shpejt në diçka që ofron një tjetër goditje dopamine.” Kjo sjellje e përsëritur mund të detyrojë trurin që të preferojë shpërblimet e shpejta të përmbajtjes së shkurtër.
Artikull i ngjashëm:
Koha për t’u shkëputur nga smartphone: UNESCO propozon ndalimin e telefonave inteligjentë gjatë mësimit në shkolla
Megjithëse kërkimi specifik për TikTok është në fillimet e tij, gjetjet e fundit nga një studim i përbashkët i Universitetit të Financave dhe Ekonomisë Guizhou dhe Universitetit të Western Michigan tregojnë se platformat që ofrojnë “shpërthime të shkurtra emocionesh” mund të ushqejnë sjellje varësie. Kërkimi i tyre u përqendrua te studentët e Universitetit, dhe arsyet e përdorimit të gjerë të aplikacioneve video me formë të shkurtër.
Një studim i vitit 2019 nga Nature Communication, i publikuar nga Science Times, zbuloi se konsumi i shpejtë i përmbajtjes në platformat e mediave sociale duket se po zvogëlon “hapësirën tonë të vëmendjes kolektive”. Ndërsa nuk lidhet drejtpërdrejt nga TikTok, studimi nënkupton një ndryshim më të gjerë në mënyrën se si media digjitale ndikon në aftësitë mendore të njerëzve.
Artikull i ngjashëm:
Verifikimi i moshës së përdoruesëve të rrjeteve sociale: Si mund të mbrojmë fëmijët tanë?
Por pse brezi i ri është më i ndjeshëm?
Përgjigja qëndron në kapacitetin e “vëmendjes së drejtuar” të trurit. Ky funksion, i rrënjosur në korteksin paraballor përgjegjës për vendimmarrjen dhe kontrollin e impulseve, u mundëson individëve të përqendrohen dhe të shpërfillin shpërqendrimet. Siç shpjegon Michael Mano, nga Cleveland Clinic Children’s, “Vëmendja e drejtuar ndihmon me aftësi si planifikimi dhe prioritizimi”. Megjithatë, fëmijët shpesh luftojnë me të, pasi korteksi paraballor nuk maturohet deri në moshën rreth 25 vjeç. Zhvendosja e shpejtë e përmbajtjes së TikTok nuk kërkon përqendrim të zgjatur. Manos paralajmëron: “Nëse truri i fëmijëve përshtatet me këtë ritëm, kalimi në detyra jo digjitale, ku stimujt janë më të ngadaltë, mund të bëhet sfidues”.
Artikull i ngjashëm:
Kina përplaset me kompanitë e smartphone-ve duke kufizuar përdorimin nga të miturit
Në një botë të dominuar nga përmbajtjet digjitale me ritme të shpejta, të kuptuarit e efekteve të mundshme afatgjata në trurin e të rinjve është thelbësor për prindërit, edukatorët dhe shoqërinë në përgjithësi.
