Një zbulim novator është bërë nga Luke Farritor, një student 21-vjeçar i shkencave kompjuterike nga Universiteti i Nebraska-Lincoln. Duke përdorur një algoritëm të machine learning, Farritor ka deshifruar me sukses tekstin nga një shkrim i karbonizuar nga Herculaneum, një qytet i lashtë romak. Kjo shkrim, i palexueshëm që nga shpërthimi vullkanik i vitit 79 pas Krishtit, mund të hapë rrugën për zbulimin e teksteve të shumta nga e vetmja bibliotekë e ruajtur nga lashtësia greko-romake.
Qasja inovative e Farritorit përdori variacione të vogla në strukturën e sipërfaqes për të trajnuar modelin e tij, duke zbuluar shkronjat greke, duke përfshirë fjalën πορφυρας (porphyras), që përkthehet në ‘vjollcë’.
Këto shkrime, të varrosura nën 20 metra nga mali Vezuv, kanë mbetur një mister për shekuj. Përpjekjet e mëparshme për t’i zbërthyer ato rezultuan në dështim, duke i lënë studiuesit të pasuksesshëm. Megjithatë, përparimi i Farritor ofron shpresë për të kuptuar më shumë mbi historinë.
Ky kryqëzim inovativ i teknologjisë dhe historisë ka potencialin të revolucionarizojë të kuptuarit tonë për qytetërimet e lashta. Ndërsa AI vazhdon të ndihmojë në deshifrimin e teksteve të lashta, “biblioteka e padukshme” e dokumenteve historike të palexuara së shpejti mund t’i zbulohet botës.
