Pas një zjarri katastrofik pesë vjet më parë, Katedralja Notre Dame e Parisit u rihap këtë muaj duke parë pothuajse njësoj si kur u ndërtua për herë të parë në 1163.
Projekti masiv i rindërtimit ishte një testament jo vetëm për punën e palodhur të popullit francez – por edhe për lazerët, dronët dhe teknologjitë e tjera të avancuara që u dhanë rindërtuesve një dritare në të kaluarën e ndërtesës.
“Afati kohor nuk do të ishte i mundur pa të dhënat e asaj që ekzistonte”, tha për CNN Amy Bunszel, nënkryetare ekzekutive e arkitekturës, inxhinierisë dhe ndërtimit në kompaninë e softuerëve 3D Autodesk. Kompania e saj ishte një pjesë kryesore e krijimit të një modeli të ndërtesës siç ekzistonte para zjarrit, duke i dhënë përpjekjes së rindërtimit një lloj udhëzuesi se çfarë duhet bërë. “Do të kërkonte shumë më tepër hamendje. Imagjinoni të bëni miliona fotografi turistike (si pikë referimi) kundrejt një përfaqësimi të përsosur të konsoliduar.”
Teknologjia i lejoi Francës të përmbushte objektivin ambicioz pesë-vjeçar të Presidentit Emmanuel Macron për rindërtimin e monumentit. U deshën ekipe të disa kompanive që kombinuan raunde vlerësimesh dëmi, harta të krijuara posaçërisht dhe teknika të avancuara që tani përdoren në çdo gjë, nga animacioni i filmit deri tek ndërtimi.
Dhe iu desh edhe pak fat.
Një miliard pika lazeri
Rindërtimi, në një farë kuptimi, filloi edhe para zjarrit. Me fat, në vitin 2015, historiani i artit Andrew Tallon skanoi me kujdes ndërtesën me lazer. Tallon, i cili studioi arkitekturën gotike, po përpiqej të kuptonte se si ndërtuesit mesjetarë ngritën disa nga katedralet e mëdha të Evropës.
Përpjekja e tij fillestare – katër vjet përpara se flakët të përfshinin katedralen – kërkoi 12 lazer dhe një ekip prej shtatë inxhinierësh për të skanuar ndërtesën dhe për të mbledhur 46,000 imazhe, sipas Bunszel. Harta hapësinore që ai krijoi përdori më shumë se një miliard pika të matura me lazer dhe ai zbuloi disa detaje të panjohura më parë rreth katedrales – si se si kolonat e brendshme në skajin perëndimor të katedrales nuk rreshtohen.
Tallon vdiq në vitin 2018, vetëm disa muaj para zjarrit të prillit 2019 që tronditi Parisin. Në kohën kur qindra zjarrfikës shuan flakët, pjesa më e madhe e strukturës ishte shkatërruar, duke përfshirë majën ikonë 315 këmbë, e cila u shemb nga çatia.
Lexo edhe: Nga 1 janari Whatsapp nuk do të funksionojë më në këto smartphone
Ndërsa skanimet e tij të detajuara zbuluan shumë për strukturën e lashtë – e cila ka pasur modifikime të panumërta dhe ndryshime më të vogla gjatë shekujve – ato, në vetvete, nuk ishin të mjaftueshme për të ndërtuar llojin e modelit të detajuar që do të nevojitej për të restauruar Notre Dame.
Këtu hyri Autodesk. Pas zjarrit, Autodesk punoi me firmën franceze të lazerit AGP për të instaluar skanerë rreth katedrales dhe për të kapur miliarda pika që nevojiteshin për të krijuar një model dixhital në shkallë të plotë. Kompanitë i dhuruan shërbimet e tyre Rebâtir Notre Dame, institucioni publik që udhëhoqi përpjekjet e restaurimit.
