Ndalimi i mediave sociale në Australi, i cili është lider në botë për fëmijët nën moshën 16 vjeç, ka hequr miliona llogari, por provat e hershme sugjerojnë se adoleshentët e aftë në teknologji po gjejnë tashmë mënyra të lehta për t’u rikthyer.
Pothuajse gjashtë javë pasi Australia prezantoi kufizimet më të ashpra në botë për fëmijët në mediat sociale, ka një pyetje në mendjen e të gjithëve: a funksionon ndalimi në të vërtetë?
Platformat thonë se miliona llogari nën moshë janë hequr që kur ndalimi për fëmijët nën moshën 16 vjeç hyri në fuqi më 10 dhjetor 2025.
Por intervistat me adoleshentë, prindër dhe studiues tregojnë se shumë fëmijë ende po qasen në aplikacione të ndaluara përmes zgjidhjeve të thjeshta, duke ngritur pyetje nëse rregullat mund të zbatohen në mënyrë efektive.
Lexo edhe: Australia shton kontrolle moshe për chatbot-et me inteligjencë artificiale, lojërat për të rritur dhe motorët e kërkimit
Ndalimi i mediave sociale në Australi për fëmijët nën moshën 16 vjeç: Si po shkon një muaj që kur ligji hyri në fuqi?
Miliona llogari të hequra – por sa fëmijë?
Sipas rregullatorit të internetit të Australisë, rreth 4.7 milionë llogari të mbajtura nga persona nën 16 vjeç janë mbyllur në platforma të ndryshme, duke përfshirë TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, X, Twitch, Reddit dhe Threads.
Por studiuesit paralajmërojnë se kjo shifër mund ta ekzagjerojë shtrirjen e ligjit, pasi shumë adoleshentë mbajnë llogari të shumëfishta në platforma të ndryshme.
Timothy Koskie nga Universiteti i Sidneit tha se është ende e paqartë se sa fëmijë individualë janë prekur në të vërtetë nga mbylljet dhe nëse sjellja e rrezikshme po zvogëlohet apo thjesht po zhvendoset diku tjetër.
“Deri më tani, ajo që na kanë treguar shifrat është se një numër i madh llogarish janë mbyllur. Mbi 4.7 milionë llogari në platforma të ndryshme. Megjithatë, disa të rinj, në fakt, shumë të rinj, kanë llogari në platforma të shumëfishta. Sa fëmijë përfshihen në të vërtetë në atë numër 4.7, nuk e dimë me siguri”, tha ai.
Për prindër si Kait Gotham, djemtë e së cilës Asher, 13 vjeç, dhe Ilias, 16 vjeç, u rritën në internet, ndalimi ka sjellë pak ndryshime. “Të gjithë prindërit me të cilët kam folur kanë zbuluar se nuk ka ndonjë ndryshim të vërtetë”, thotë ajo.
Asher demonstroi se sa lehtë mund të rifitonte aksesin në Snapchat duke mashtruar mjetin e aplikacionit për vlerësimin e moshës së fytyrës. Ai thjesht duhet ta bëjë veten të “ka rrudha”, shpjegon ai.
“Ditën e parë që u publikua (ndalim), më dërguan një dokument që shpjegonte se si ta kaloja atë”, thotë Asher Patrikios. “Nuk ka ndonjë kuptim të vërtetë (për ndalimin) sepse ata thjesht do të gjejnë më shumë zgjidhje alternative”, shton ai.
A janë fëmijët më të rrezikuar nga ndalimi?
Profesoresha Kathryn Modecki nga Universiteti i Australisë Perëndimore thotë se ndalimi rrezikon të krijojë një ndjenjë të rreme sigurie për fëmijët në internet, ndërsa u lejon kompanive të teknologjisë të vazhdojnë të mbledhin të dhëna dhe të angazhojnë përdoruesit e rinj në mënyrë indirekte.
Studiuesit gjithashtu paralajmërojnë se fëmijët mund të fillojnë të përdorin platforma më pak të rregulluara ose të bëhen më sekretë në lidhje me aktivitetin e tyre në internet.
“Këto zgjidhje alternative mund të nënkuptojnë që fëmijët janë në internet me edhe më pak rregullim dhe mbikëqyrje”, thotë Modecki. Ajo shton se fëmijët që përdorin platforma të ndaluara mund të kenë më pak gjasa të raportojnë përvoja të dëmshme te prindërit ose kujdestarët nëse besojnë se nuk duhet të jenë online që në fillim.
Ndërsa ligji ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare – me vende si Danimarka që po eksplorojnë kufizime të ngjashme – studiuesit theksojnë se është ende shumë herët për të gjykuar efektivitetin e tij.
“Shumica e tyre, pika e tyre e parë e kontaktit është gjashtë muaj. Pra, do t’i inkurajoja vendet e tjera, politikëbërësit dhe zgjedhësit vërtet entuziastë për këtë ide të presin për të dhënat”, tha Modecki.
