Sa litra ujë harxhon Inteligjenca Artificiale (IA)? “Etja” e fshehur e kodeve

Kur përdorim Inteligjencën Artificiale për të përkthyer një tekst, për të planifikuar një udhëtim apo për të krijuar një imazh, mendojmë se i gjithë procesi ndodh në një “ajër” digjital. Por në të vërtetë, pas çdo përgjigjeje që shfaqet në ekranin tonë, fshihet një konsum real dhe i lartë i ujit.

Qendrat gjigante të të dhënave (data centers) ku trajnohen dhe ekzekutohen modelet e AI-së nxehen jashtëzakonisht shumë. Për të shmangur djegien e gjysmëpërçuesve dhe procesorëve grafikë (GPU), këto qendra përdorin sisteme të fuqishme ftohjeje që avullojnë miliona litra ujë të pijshëm çdo ditë.

Sa ujë harxhon një kërkesë e thjeshtë?

Shifrat e sakta kanë qenë subjekt i shumë debateve shkencore, ku studimet akademike shpesh nxjerrin numra më të lartë se vetë kompanitë e teknologjisë.

• Për një bisedë të thjeshtë (Chat):Sipas studimeve të hershme nga Universiteti i Kalifornisë, Riverside, një bisedë e shkurtër prej 20-50 pyetjesh me AI (si GPT-3) konsumonte rreth 0.5 litra ujë (sa një shishe standarde uji).Megjithatë, të dhënat më të fundit zyrtare të deklaruara nga liderët e industrisë si OpenAI sugjerojnë se modelet janë optimizuar dhe një pyetje e vetme mund të harxhojë vetëm 0.32 mililitra ujë.
• Për gjenerimin e një imazhi:Kjo kërkon shumë më tepër fuqi llogaritëse.Krijimi i një imazhi të vetëm me AI vlerësohet se konsumon midis 2 deri në 5 litra ujë.

Kur këto mililitra apo litra shumëzohen me miliarda kërkesa që bëhen në mbarë botën çdo ditë, konsumi total kthehet në një sfidë serioze globale për mjedisin.

Lavastovilja, Dushi dhe Inteligjenca Artificiale

Për ta vendosur në një perspektivë të thjeshtë shtëpiake, le të bëjmë një krahasim me pajisjet tona të përditshme:

Kjo do të thotë se nëse kaloni një pasdite duke gjeneruar dhjetëra imazhe apo ilustrime me inteligjencë artificiale, pa e kuptuar, serverat diku në botë kanë avulluar po aq ujë sa do të harxhonte lavastovilja juaj për të larë enët e një jave!

Çfarë po bëhet për të ndaluar këtë “etje”?

Kompanitë e mëdha të teknologjisë janë nën presion të madh për të menaxhuar këtë burim të çmuar.Disa nga zgjidhjet që po zbatohen përfshijnë:

1. Ftohja pa ujë:Kalimi në sisteme ftohjeje me ajër të mbyllur ose me lëngje speciale që nuk avullojnë.
2. Përdorimi i ujit të ricikluar:Përdorimi i ujërave të zeza të trajtuara ose ujit industrial në vend të ujit të pijshëm të komuniteteve lokale.
3. Zhvendosja gjeografike:Ndërtimi i qendrave të të dhënave në vende me klimë të ftohtë (si vendet nordike), ku natyra ndihmon në ftohjen e serverave pa pasur nevojë për ujë.

Përdorimi i AI-së nuk ka pse të shoqërohet me ndjenjë faji, por të kuptuarit e kostos mjedisore na ndihmon t’i përdorim këto mjete të fuqishme me më shumë përgjegjësi.