Kur Sogol Kordi vendosi të largohej nga një partner i dhunshëm, sistemi gjerman i mbështetjes nuk mundi ta ndihmonte. Sot, ajo po ndërton me Myprotectify një Inteligjencë Artificiale që synon të ndërhyjë pikërisht aty ku njerëzit dhe institucionet mungojnë.
Ideja duket paradoksale: a mund të ofrojë një makinë empati në një situatë ku një person ka më shumë nevojë për t’u dëgjuar?
“Rasti juaj është shumë i rëndë, nuk mund të merrem me të”, i tha në atë kohë një psikologe universiteti Kordit, pasi ajo më në fund i tregoi dikujt se ndodhej në një marrëdhënie të dhunshme dhe nuk po arrinte të largohej e vetme.
Qendrat e këshillimit për gratë, ndërkaq, nuk kishin vende të lira për katër muajt e ardhshëm.
“Atëherë mendon: ‘Kaq ishte. Do të më duhet të kaloj pjesën tjetër të jetës këtu’”, tregon Kordi.
Në total, iu deshën më shumë se katër vjet për t’u shkëputur nga ajo marrëdhënie.
Sot, Kordi nuk është vetëm një e mbijetuar e dhunës, por edhe themeluese e një kompanie. Në Hamburg, ajo ka krijuar Myprotectify, një sipërmarrje që synon të mbyllë pikërisht boshllëkun që për pak sa nuk u bë fatal për të.
Në qendër të start-up-it është Maya, një chatbot me Inteligjencë Artificiale që ofron mbështetje 24 orë në ditë për njerëzit që ndodhen në marrëdhënie të dhunshme. Shërbimi synon të jetë anonim, i sigurt dhe i disponueshëm në disa gjuhë.
Që nga lançimi në gusht 2025, Maya ka zhvilluar më shumë se 250 biseda në muaj.
Një nevojë që sistemi tradicional nuk po e përballon
Problemi që qëndron pas kësaj ideje është strukturor. Qendrat e këshillimit janë të mbingarkuara dhe strehëzat për gratë shpesh nuk kanë vende të lira. Vetëm gjatë vitit 2024, në Gjermani u regjistruan 265,942 viktima të dhunës në familje, sipas Zyrës Federale të Policisë Kriminale. Numri është rritur me 17.8% në pesë vjet. Megjithatë, pak njerëz e shihnin këtë problem si një mundësi biznesi.
“Unë nuk ndërtova një start-up super tërheqës”, thotë Kordi. “Shumë njerëz më thanë: ‘Më mirë hiq dorë, kjo nuk do të funksionojë’.”
Kordi u rrit në Kiel, studioi ekonomi dhe më pas punoi në kompani të mëdha, nga Netflix te Airbus dhe SAP. Në vitin 2018, ajo njohu dashurinë e saj të parë të madhe. Katër muaj më vonë erdhi goditja e parë.
“Manipulohesh aq shumë, sa nuk arrin më t’i përshkruash qartë gjërat që po ndodhin”, shpjegon ajo.
Vetëm në vitin e tretë kuptoi se po përjetonte dhunë në marrëdhënien e saj. Në fund, arriti të largohej falë një gruaje që e njohu rastësisht në Instagram dhe që e ndihmoi kryesisht duke e dëgjuar. Në vitin 2023, Kordi u shkëput përfundimisht nga marrëdhënia.
Lexo edhe: Lidhjet “toksike” me AI marrin fund në Kinë: Përdoruesit po vajtojnë për “ish-at” e tyre virtualë!
Nga një shoqëruese njerëzore te chatbot-i Maya
Pikërisht këtë lloj mbështetjeje që ajo kishte marrë nga një e panjohur, Kordi e shndërroi në konceptin e chatbot-it Maya.
Para se Myprotectify të dilte online, ekipi kaloi disa muaj duke biseduar me persona që kishin përjetuar dhunë. Dy nevoja u përsëritën vazhdimisht: aksesueshmëria dhe empatia.
“Pjesërisht, njerëzit e perceptojnë një inteligjencë artificiale si më empatike se njerëzit e tjerë”, thotë Kordi.
Maya synon të ndërhyjë përpara sistemit tradicional të ndihmës, në atë fazë kur një person e kupton se diçka nuk shkon, por ende nuk arrin ta përkufizojë si dhunë.
Chatbot-i shpjegon se ku fillon dhuna dhe tregon se ajo nuk kufizohet vetëm te dhuna fizike. Mund të jetë edhe financiare, dixhitale apo psikologjike.
Më pas, Maya mund ta drejtojë personin drejt strehëzave për gratë, qendrave të këshillimit ose organizatave të specializuara, përfshirë organizata që mbështesin gratë iraniane dhe afgane. Chatbot-i është i disponueshëm në 13 gjuhë.
“Një person me origjinë migrante ka një marrëdhënie krejt tjetër me këtë çështje”, thotë themeluesja, e cila vetë vjen nga një familje iraniane.
Pse Inteligjencë Artificiale për një çështje kaq të ndjeshme?
Pikërisht sepse bëhet fjalë për një temë kaq delikate, përdorimi i AI-së nga Myprotectify ka ngjallur edhe skepticizëm.
Por Kordi e sheh teknologjinë si një mjet për të zgjidhur një problem social.
“Nëse përdorim inteligjencën artificiale për të optimizuar gjithë këto çështje ekonomike, pse të mos e përdorim edhe për të zgjidhur një problem social në shoqëri?”, pyet ajo.
Sipas themelueses, Maya jep vetëm përgjigje të verifikuara. Chatbot-i mbështetet në një bazë të dhënash të kontrolluar, të ndërtuar nga një psikologe pjesë e ekipit.
Kjo, sipas Kordit, e dallon nga chatbot-ët e përgjithshëm si ChatGPT, të cilët marrin informacion nga burime të ndryshme dhe mund të prodhojnë përgjigje të pasakta ose të sajojnë informacione.
Ekziston edhe një tjetër arsye pse AI mund të funksionojë në këtë fushë: në fillim, shumë persona që përjetojnë dhunë mund të ndihen më të sigurt duke folur me një chatbot sesa me një njeri. Dhuna shpesh shoqërohet me turp dhe frikë nga gjykimi.
Një model biznesi i bazuar në ndikimin social
Myprotectify funksionon si një shoqëri me qëllim jofitimprurës dhe mbështetet në tri shtylla: fondacione dhe financime, donacione, si dhe shitja e trajnimeve dhe angazhimeve si folëse.
Trajnime janë zhvilluar ndër të tjera për Telekom, BMW, SAP dhe Universitetin e Heidelbergut.
Start-up-i bashkëpunon gjithashtu me kompani si Plug and Play dhe Otto.
Së fundmi, Myprotectify mbylli një fushatë financimi kolektiv prej 100 mijë eurosh, ndërsa mori edhe mbështetje nga Fondacioni BNP Paribas.
E gjithë struktura menaxhohet nga një ekip bazë prej katër personash dhe 13 vullnetarësh.
Aktualisht, Myprotectify operon vetëm në tregun gjerman. Në Austri dhe Zvicër Maya mund t’u përgjigjet pyetjeve, por mungojnë burimet për t’i orientuar përdoruesit drejt shërbimeve lokale të ndihmës.
Kompania planifikon zgjerimin në tregjet e DACH-ut, si dhe një fokus më të madh te të rinjtë dhe familjarët apo të afërmit që shqetësohen për një person të afërt.
Në fund, thotë Kordi, bëhet fjalë për atë që asaj vetë i mungoi kur kishte më shumë nevojë:
“Njerëzit që përjetojnë dhunë kanë nevojë për dikë që të jetë aty pikërisht në atë fazë dhe që t’i dëgjojë vërtet.”
