Protesta të dhunshme në Nepal për shkak të ndalimit të rrjeteve sociale? Ja e vërteta

Kryeministri i Nepalit, KP Sharma Oli, ka dhënë dorëheqjen pas zemërimit publik për vrasjen e 22 personave në përleshjet e policisë me protestuesit kundër korrupsionit.
Zyra e tij tha se ai kishte dhënë dorëheqjen për të hapur rrugën për një zgjidhje kushtetuese për protestat masive të udhëhequra nga të rinjtë mbi akuzat e përhapura për korrupsion dhe të nxitura nga një ndalim i mediave sociale, i cili është tërhequr që atëherë.
Protestat u bënë të dhunshme ndërsa mijëra – shumë prej tyre duke e identifikuar veten si Gjenerata Z në pankarta dhe banderola – dolën në rrugët e Katmandusë të hënën.
Pothuajse 200 persona besohet se janë plagosur në përleshjet me policinë, e cila përdori gaz lotsjellës, topa uji dhe plumba luftarakë ndërsa protestuesit u ngjitën në muret e parlamentit dhe ndërtesave të tjera zyrtare.
Protestat vazhduan të martën, me demonstruesit që i vunë flakën ndërtesës së parlamentit, selisë së Partisë së Kongresit të Nepalit dhe shtëpisë së ish-kryeministrit Sher Bahadur Deuba. Shtëpitë e disa politikanëve të tjerë janë vandalizuar gjithashtu.
Ja çfarë dimë për protestat.

Çfarë ishte ndalimi i mediave sociale?

Mediat sociale janë një pjesë e madhe e jetës nepaleze. Në fakt, vendi ka një nga normat më të larta të përdoruesve për frymë në Azinë Jugore.
Demonstratat u shkaktuan nga vendimi i qeverisë javën e kaluar për të ndaluar 26 platforma të mediave sociale, duke përfshirë WhatsApp, Instagram dhe Facebook, për shkak se nuk arritën të përmbushnin një afat për t’u regjistruar në ministrinë e komunikimit dhe teknologjisë së informacionit të Nepalit.
Kritikët akuzuan qeverinë se po kërkonte të shtypte një fushatë kundër korrupsionit me ndalimin, i cili u shfuqizua të hënën në mbrëmje.
Ndërsa ndalimi ishte një katalizator për trazirat aktuale, protestuesit po kanalizojnë gjithashtu një pakënaqësi më të thellë me autoritetet e vendit.

Çfarë po ndodh në të gjithë Nepalin?

Demonstratat pasuese u bënë të dhunshme në Katmandu dhe disa qytete të tjera në Nepal, me 19 protestues që vdiqën në përleshjet me policinë të hënën.
Ministri i Komunikimit i Nepalit, Prithvi Subba, i tha BBC-së më vonë atë ditë se policisë iu desh të përdorte forcë – e cila përfshinte topa uji, shkopinj gome dhe plumba gome.
Disa protestues arritën të thyenin perimetrin e ndërtesës së parlamentit në Katmandu, duke bërë që policia të vendoste një shtetrrethim rreth ndërtesave kryesore qeveritare dhe të shtrëngonte sigurinë.
Të martën, protestuesit i vunë zjarrin gjithashtu parlamentit në kryeqytetin Katmandu, duke dërguar tym të zi të dendur në qiell. Ndërtesat qeveritare dhe shtëpitë e udhëheqësve politikë u sulmuan në të gjithë vendin.
Të paktën tre persona u raportuan të jenë vrarë të martën, duke e çuar numrin total të të vdekurve në të paktën 22 që nga fillimi i trazirave.
Shumë nga të plagosurit janë dërguar në spitalet lokale ku janë mbledhur turma. BBC Nepali foli me mjekë të cilët thanë se kishin trajtuar plagë nga të shtënat me armë zjarri dhe lëndime nga plumbat e gomës.
Policia ka thënë se disa oficerë u plagosën gjithashtu, me shifrat e viktimave që pritet të rriten.

Kush po proteston?

E nxitur në mediat sociale dhe e udhëhequr nga të rinjtë e vendit, kjo protestë është ndryshe nga çdo e parë më parë në Nepal.
Demonstruesit identifikohen si Gjenerata Z, dhe termi është bërë një simbol tubimi në të gjithë lëvizjen.
Edhe pse nuk ka pasur një pikë qendrore udhëheqëse, një numër kolektivash rinore kanë dalë si një forcë mobilizuese, duke lëshuar thirrje për veprim dhe duke ndarë përditësime në internet.
Studentë nga kolegje dhe universitete në të gjitha qytetet kryesore të Nepalit – Katmandu, Pokhara dhe Itahari – janë ftuar të bashkohen me uniformë, me libra në dorë, ndërsa videot që qarkullojnë në mediat sociale tregojnë edhe nxënës shkolle që marrin pjesë në marshime.

Cilat janë kërkesat e protestuesve?

Dy kërkesat e tyre kryesore kanë qenë të qarta: qeveria të heqë ndalimin e mediave sociale, gjë që tani ka ndodhur, dhe zyrtarët t’i japin fund asaj që ata e quajnë “praktika korruptive”.
Protestuesit, shumë prej të cilëve studentë kolegji, e kanë lidhur bllokimin e mediave sociale me kufizimin e lirisë së fjalës dhe akuzat e përhapura për korrupsion midis politikanëve.
“Ne duam të shohim një fund të korrupsionit në Nepal,” tha Binu KC, një studente kolegji 19-vjeçare, për BBC Nepali. “Udhëheqësit premtojnë një gjë gjatë zgjedhjeve, por kurrë nuk e mbajnë. Ata janë shkaku i kaq shumë problemeve.” Ajo shtoi se ndalimi i mediave sociale kishte ndërprerë arsimimin e saj, duke kufizuar aksesin në klasat online dhe burimet e studimit.
Subhana Budhathoki, një krijuese përmbajtjeje, shprehu zhgënjimin: “Gjenerata Z nuk do të ndalet tani. Kjo protestë ka të bëjë me më shumë sesa thjesht me mediat sociale – ka të bëjë me heshtjen e zërave tanë dhe ne nuk do ta lejojmë që kjo të ndodhë.”/BBC