Ky mjet i IA mund të zbulojë rrezikun e dhunës në familje vite para se viktimat të kërkojnë ndihmë

Shkencëtarët kanë zhvilluar një mjet të inteligjencës artificiale (IA) të projektuar për të ndihmuar mjekët të identifikojnë pacientët që mund të jenë në rrezik të dhunës nga partneri intim (DHPI), potencialisht vite para se viktimat të kërkojnë ndihmë.

Hulumtuesit në Shtetet e Bashkuara trajnuan një model të të mësuarit automatik duke përdorur të dhëna të mbledhura gjatë vizitave të rregullta në spital. Studimi u botua në revistën Nature.

Dhuna nga partneri intim i referohet abuzimit nga partnerët aktualë ose të mëparshëm dhe mund të çojë në lëndime të rënda, dhimbje kronike dhe çrregullime të shëndetit mendor.

Sipas një raporti nga Komisioni Evropian, 18 përqind e grave që kishin pasur ndonjëherë një partner thanë se kishin përjetuar dhunë fizike ose seksuale nga partneri i tyre në vitin 2021.

Shqyrtimi aktual për dhunën në familje në spitale zakonisht mbështetet te mjekët që u bëjnë pyetje pacientëve në lidhje me sigurinë e tyre në shtëpi. Por shumë viktima nuk e zbulojnë abuzimin për shkak të frikës, stigmës ose shqetësimeve për sigurinë, duke çuar në raste që shpesh nuk zbulohen.

Lexo edhe: Këto kufje të shitura në të gjithë Europën rezultuan me kimikate të dëmshme

Ekipi i hulumtimit përdori të dhëna të disa viteve nga gati 850 gra që kishin përjetuar dhunë nga partneri intim dhe më shumë se 5,200 pacientë të moshës së ngjashme në një grup kontrolli për të ndërtuar tre sisteme të ndryshme të inteligjencës artificiale për të testuar se sa mirë teknologjia mund t’i identifikonte njerëzit në rrezik.

Sistemi i parë analizoi të dhënat e strukturuara të spitalit, siç janë mosha, historia mjekësore dhe informacione të tjera standarde të pacientit. I dyti shqyrtoi shënimet mjekësore të shkruara, duke përfshirë vëzhgimet e mjekëve dhe raportet e radiologjisë. Sistemi i tretë i kombinoi të dy llojet e informacionit.

Të tre modelet performuan mirë, por sistemi i kombinuar rezultoi më i saktë. Ai identifikoi saktë rrezikun në 88 përqind të rasteve.

Mjeti ishte gjithashtu në gjendje të sinjalizonte abuzimin e mundshëm më shumë se tre vjet para se shumë pacientë më vonë të hynin në programet e ndërhyrjes për abuzimin në familje në spital.

Duke analizuar sasi të mëdha të të dhënave të spitalit menjëherë, sistemi i ri i inteligjencës artificiale mund të zbulojë modele të traumave fizike të lidhura me abuzimin dhe të sinjalizojë pacientët, të dhënat e të cilëve ngjajnë me ato të parë në rastet e konfirmuara të abuzimit, duke u lejuar profesionistëve të kujdesit shëndetësor të ndërhyjnë më herët.

“Ky mjet mbështetës për vendimmarrje klinike mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në parashikimin dhe parandalimin e dhunës në marrëdhëniet intime”, tha Qi Duan, drejtor i programit të divizionit të teknologjive të informatikës shëndetësore në Institutin Kombëtar të Imazherisë Biomjekësore dhe Bioinxhinierisë (NIBIB) të Instituteve Kombëtare të Shëndetit të SHBA-së.

“Duke pasur parasysh përhapjen e rasteve, mjeti mund të jetë një aset që ndryshon rrënjësisht situatën për shëndetin publik”, shtoi Duan.

Lexo edhe: Miliona përdorues të ChatGPT po e çinstalojnë aplikacionin për shkak të këtij vendimi

Hulumtuesit thonë se teknologjia është projektuar për të mbështetur mjekët në vend që të zëvendësojë gjykimin e tyre. Ajo nuk diagnostikon abuzimin dhe as nuk i detyron pacientët të zbulojnë informacion. Në vend të kësaj, ajo ofron një sinjal që mund t’i ndihmojë mjekët t’i qasen temës me kujdes dhe të ofrojnë mbështetje nëse është e nevojshme.

“Puna jonë përfaqëson një ndryshim drejt njohjes së rrezikut më herët duke përdorur informacionin që tashmë është i pranishëm në të dhënat e kujdesit shëndetësor”, tha Bharti Khurana, një radiolog urgjence në Mass General Brigham dhe profesor i asociuar në Shkollën Mjekësore të Harvardit.

Hulumtuesit thonë se po planifikojnë ta integrojnë teknologjinë në sistemet elektronike të regjistrave mjekësorë në mënyrë që spitalet të mund të marrin vlerësime në kohë reale gjatë kujdesit rutinë.