Përmbysja e jetës së tij nisi në një mëngjes të ftohtë të vitit 1998. Felix Gretarsson, një elektricist nga Islanda, u dërgua për të riparuar një kabllo elektrike në lartësi. Ajo që duhej të ishte një punë rutinë u kthye në tragjedi për shkak të një keqkomunikimi me kolegët se cila linjë duhej të riparohej. Në majë të shtyllës, Gretarsson preku gabimisht telin me energji elektrike.
Një goditje prej 11,000 voltësh e hodhi atë mbi tundrën e ngrirë, duke pësuar një rënie prej 10 metrash që i brakthi qafën dhe kurrizin në tre vende. Sikur të mos mjaftonte kjo, krahët e tij morën flakë. Për fat të mirë — dhe përdorimi i fjalës “fat” këtu tregon se sa e tmerrshme ishte ajo ditë — ai ra afër një lumi. Kolegët e tij vepruan shpejt: mbushën helmetat me ujin e ngrirë të lumit dhe shuan flakët mbi trupin e tij.
“Më kujtohet vetëm se mezi prisja ambulancën dhe ndieja dhimbje në bark, sepse trupi im kishte bllokuar çdo ndjesi tjetër,” tregon Gretarsson. “Më futën në gjendje gjumi sapo arrita në spital dhe u zgjova tre muaj më vonë pa krahë.”
Tragjedia nuk përfundoi me kaq. Megjithëse kirurgët fillimisht i amputuan krahët mbi bërryla, infeksionet e njëpasnjëshme i detyruan ata të prisnin më shumë nga trupi i tij, deri te shpatullat. “Ata më prisnin pjesë-pjesë për 11 muajt e ardhshëm,” thotë ai. “Mjeku im më tha se gjatë atyre viteve të para bëra 54 operacione.”
Përballja me një traumë të tillë ishte pothuajse e pamundur. Pyetjes se si ia doli mbanë, Gretarsson i përgjigjet me sinqeritet: “Terapia ime ishte bllokimi i dhimbjes përmes drogës, alkoolit dhe shkatërrimit të përgjithshëm për disa vite.” Më pas erdhi ultimatumi: “Arrita në një pikë ku më thoshën: ‘ose do të vdesësh, ose do të bësh diçka’.” Me ndihmën e grupit “Alkoolikët e Anonim”, ai arriti ta kthente jetën në rrugën e mbarë.
Mirëpo, konsumimi i alkoolit i dha një goditje tjetër mëlçisë së tij, e cila tashmë ishte dëmtuar rëndë nga aksidenti. Gretarsson pati nevojë për një transplant mëlçie. Transplanti i parë dështoi, prandaj dy muaj më vonë iu nënshtrua një tjetri. Kjo procedurë i hapi mendjen për mundësitë që ofronin transplantet në mjekësi. Me interesim të madh, ai ndoqi lajmet për transplantin e parë të dorës në botë në vitin 1999, i kryer në spitalin Edouard Herriot në Lyon të Francës.
Rasti e solli që mjeku që udhëhoqi atë ndërhyrje, prof. Jean-Michel Dubernard, vizitoi Islandën në vitin 2007 për një leksion mbi transplantet. Deri atëherë, ekipi i tij kishte kryer edhe transplantin e parë të fytyrës në botë. Gretarsson e kërkoi mjekun në hotelin ku po qëndronte dhe Dubernard pranoi të shqyrtonte rastin e tij. Një vit më vonë, lajmi për transplantin e parë të dyfishtë të krahëve në Gjermani i dha edhe më shumë optimizëm. Ai vendosi të dërgohej e të jetonte në Lyon për të qenë më afër mjekëve te të cilët kishte varur shpresat.
“Erdha në Francë për krahë, por mora shumë më tepër”
Në Lyon, Gretarsson u bashkua me një grup takimesh për të përmirësuar gjuhën angleze — gjuhën ndërkombëtare të mjekësisë. Pikërisht në ato orë mësimi ai u njoh me Sylwia-n, një mësuese joga nga Polonia. Ata u dashuruan dhe u martuan. “Tani kemi dy qenushë dhe një jetë shumë të mirë këtu,” thotë ai. “Erdha për krahë, por sot kam marrë shumë më tepër.”
Pasi njohu Sylwia-n, ai ndaloi së pritur “se kur do të binte telefoni” dhe vazhdoi të jetonte. Por telefoni ra me të vërtetë: në janar të këtij viti, mjekët e morën në telefon për t’i thënë se kishin gjetur një dhurues të përshtatshëm dhe se ishin gati për procedurën. Kështu, Gretarsson u bë marrësi i transplantit të parë në botë të dy krahëve dhe shpatullave.
Kirurgët e cilësuan ndërhyrjen një sukses, por me tre vjet rehabilitim përpara, mbetet për t’u parë se sa lëvizje do të arrijë të rikthejë. “Nëse ai do të jetë në gjendje të përthyejë me aktivitet bërrylin, kjo do t’ia ndryshonte jetën,” tha kryekirurgu Aram Gazarian.
Sidoqoftë, shenjat e para janë shumë premtuese. “Ndjeg nervat deri te bërrylat në të dy krahët,” thotë Gretarsson. “Kjo nuk duhej të ndodhte kaq shpejt. Është thjesht e mrekullueshme.”
