Kamerat e sigurisë janë bërë shumë më të aksesueshme: lidhen me Wi-Fi, dërgojnë njoftime në telefon, ruajnë pamjet në cloud dhe disa dallojnë njerëzit, automjetet apo lëvizjet. Por pikërisht sepse një kamerë moderne është në thelb një kompjuter i vogël i lidhur me internetin, siguria nuk përfundon te cilësia e figurës. ENISA paralajmëron se pajisjet smart-home sjellin rreziqe kibernetike dhe se mbrojtja duhet të vazhdojë gjatë gjithë jetës së produktit, përfshirë përditësimet e sigurisë.
Mos e blini kamerën vetëm sepse është e lirë
Një kamerë e panjohur që kushton shumë pak mund të duket ofertë e mirë, por përpara blerjes duhet të dini kush e prodhon, kush e mirëmban aplikacionin dhe për sa kohë garantohen përditësimet e sigurisë.
Preferoni distributorë, dyqane dhe instalues të identifikueshëm dhe marka që publikojnë qartë politikat e privatësisë dhe përditësimeve. Kontrolloni nëse komunikimi është i enkriptuar, nëse ofrohet autentikim me dy faktorë, ku ruhen regjistrimet dhe çfarë ndodh me të dhënat në cloud. ENISA rekomandon që te shërbimet e lidhura të kontrollohen enkriptimi, autentikimi i fortë, vendndodhja e të dhënave dhe periudha e ruajtjes.
Kush duhet ta instalojë?
Për një kamerë të thjeshtë brenda shtëpisë instalimi mund të duket i lehtë. Por për një sistem me disa kamera, NVR/DVR, akses nga interneti dhe regjistrim 24/7, është më e sigurt t’i drejtoheni një instaluesi profesionist dhe të identifikueshëm, jo thjesht dikujt që di t’i lidhë kamerat.
Arsyeja është privatësia. Instaluesi mund të ketë përkohësisht akses në administrator, aplikacion, konfigurimin e rrjetit dhe regjistruesin. Pas instalimit, llogaria kryesore duhet të jetë e pronarit, fjalëkalimi duhet ndryshuar dhe çdo akses i përkohshëm i instaluesit duhet hequr. Mos pranoni që sistemi juaj privat të mbetet i lidhur përgjithmonë me një llogari personale të teknikut.
Lexo edhe: Ja si mund të jetë bota në vitin 2050: 12 gjëra që teknologjia pritet t’i ndryshojë rrënjësisht
Fjalëkalimin vendoseni ju
Mos lini username dhe password-in standard që vjen nga fabrika. Krijoni një fjalëkalim unik dhe të fortë dhe, kur sistemi e ofron, aktivizoni 2FA/MFA.
Gjithashtu kontrolloni periodikisht listën e pajisjeve dhe përdoruesve që kanë akses. Nëse aplikacioni tregon se telefoni i një tekniku, ish-punonjësi apo një pajisje që nuk e njihni vazhdon të jetë i autorizuar, hiqeni.
ENISA ka evidentuar prej vitesh se autentikimi i dobët, komunikimi jo mjaftueshëm i mbrojtur dhe mirëmbajtja e kufizuar janë ndër dobësitë që mund të prekin pajisjet smart-home.
Cloud apo regjistrim në shtëpi?
Kjo është një pyetje që duhet bërë para blerjes, jo pasi sistemi është instaluar.
Me ruajtjen lokale, pamjet mund të qëndrojnë në NVR, DVR, kartë memorie ose serverin tuaj. Me cloud, regjistrimet dërgohen në infrastrukturën e kompanisë që ofron shërbimin. Cloud-i mund të jetë shumë praktik, sidomos nëse një hajdut merr edhe regjistruesin fizik, por duhet të dini kush i ruan të dhënat, ku ruhen, për sa kohë dhe si mbrohen.
Për disa familje, zgjidhja më e mirë mund të jetë kombinimi i të dyjave: regjistrim lokal dhe backup i kontrolluar në cloud.
Mos vendosni kamera kudo
Dhoma e ndenjjes, hyrja apo oborri nuk janë e njëjta gjë me banjën ose dhomën e gjumit. Para instalimit mendoni jo vetëm se çfarë doni të mbroni, por edhe çfarë do të regjistrojë kamera çdo ditë.
Nëse kamera ka mikrofon, kontrolloni nëse regjistrimi i audios është vërtet i nevojshëm. Një pajisje që regjistron vazhdimisht brenda shtëpisë mund të kapë bisedat e familjes, fëmijëve dhe vizitorëve, duke mbledhur shumë më tepër informacion nga sa ju duhet për sigurinë.
Kujdes edhe me kamerën jashtë shtëpisë
Në Bashkimin Europian ekziston një dallim i rëndësishëm. GDPR mund të mos zbatohet kur një person përdor kamerën vetëm për një aktivitet personal ose familjar, por ky përjashtim interpretohet ngushtë.
EDPB sqaron se kur një sistem shtëpiak regjistron vazhdimisht dhe kap edhe hapësirë publike, si rrugën, ose pronën e fqinjit, situata mund të dalë jashtë përjashtimit familjar dhe të hyjë në fushën e rregullave të mbrojtjes së të dhënave.
Pra, kamera në hyrje duhet orientuar te prona që doni të mbroni, jo pa nevojë drejt ballkonit të fqinjit, dritareve të tij apo një pjese të madhe të rrugës.
Edhe sa kohë i mbani pamjet ka rëndësi
Nuk është gjithmonë e nevojshme të ruani muaj të tërë video. Kur rregullat e mbrojtjes së të dhënave zbatohen, parimi është që pamjet të mos mbahen më gjatë nga sa është e nevojshme. Udhëzimet e EDPB theksojnë se në shumë situata dëmtimet ose incidentet mund të evidentohen brenda një ose dy ditësh dhe një periudhë prej disa ditësh mund të jetë e mjaftueshme.
Sistemi duhet të lejojë fshirjen automatike të regjistrimeve të vjetra, në vend që arkivi të rritet pafundësisht.
Kamera nuk mbaron së instaluari ditën e parë
Një gabim i zakonshëm është instalimi i sistemit dhe harrimi i tij për pesë apo dhjetë vjet. Kamera, NVR-ja, aplikacioni dhe firmware-i duhet të marrin përditësime sigurie.
Nëse prodhuesi braktis produktin dhe nuk ofron më përditësime, pajisja mund të vazhdojë të filmojë normalisht, por të ketë dobësi të njohura sigurie. ENISA e konsideron mirëmbajtjen dhe përditësimin gjatë gjithë ciklit të jetës së pajisjeve IoT pjesë thelbësore të sigurisë.
Para se të blini, bëni këto pyetje
Pyeteni shitësin ose instaluesin: Kush është prodhuesi? Për sa vite merr përditësime? A ka 2FA? A mund të funksionojë pa cloud? Ku ruhen videot? Kush mund t’i shohë? A mund ta çaktivizoj mikrofonin? A mund të ndryshoj vetë të gjitha fjalëkalimet? Dhe pas instalimit, a mbetet instaluesi me ndonjë akses në sistem?
Një sistem sigurie duhet t’ju japë më shumë kontroll mbi shtëpinë tuaj, jo më pak. Kamera më e mirë nuk është domosdoshmërisht ajo me rezolucionin më të lartë, por ajo që vjen nga një burim i besueshëm, instalohet siç duhet, përditësohet dhe mbi të gjitha mbetet nën kontrollin tuaj.
