Mattel prezanton Barbie-n e parë autike, një hap i madh drejt gjithëpërfshirjes

Pas suksesit të jashtëzakonshëm të filmit Barbie të Greta Gerwig në vitin 2023 dhe paralajmërimit për një film të ri të animuar, Mattel vazhdon të zgjerojë botën e Barbie-t me personazhe që pasqyrojnë realitetin e sotëm. Këtë javë, kompania ka prezantuar Barbie-n e parë autike, një moment historik për industrinë e lodrave

Vetëm gjashtë muaj pas lançimit të kukullës së parë Barbie me diabet të tipit 1, kjo risi e re e linjës Barbie Fashionistas është krijuar me një mision të qartë: që më shumë fëmijë “ta shohin veten tek Barbie” dhe që të gjithë fëmijët të rriten duke luajtur me lodra që pasqyrojnë botën reale dhe larminë njerëzore.

Çfarë është autizmi?

Autizmi është një formë e neurodivergjencës që ndikon në mënyrën se si një person e përjeton botën dhe ndërvepron me të tjerët. Karakteristikat ndryshojnë nga individi në individ, por sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, më shumë se një në 100 fëmijë është në spektrin e autizmit. Barbie autike është krijuar në bashkëpunim me organizatën amerikane Autistic Self Advocacy Network, për të përfaqësuar në mënyrë autentike disa nga mënyrat se si fëmijët autikë e përjetojnë, e përpunojnë dhe e komunikojnë botën.

Si është dizajnuar Barbie autike?

Çdo detaj i kukullës është menduar me kujdes:

• Sytë e saj shikojnë pak anash, duke reflektuar faktin që disa persona autikë shmangin kontaktin e drejtpërdrejtë me sy.
• Ka bërryla dhe kyçe plotësisht të përkulshme, për të lejuar lëvizje të përsëritura si stimming ose përplasjen e duarve – mënyra me të cilat disa persona autikë përpunojnë ndjesitë ose shprehin emocionet.
• Në gisht mban një fidget spinner rozë, që ndihmon në uljen e stresit.
• Në kokë ka kufje kundër zhurmës, për të shmangur mbingarkesën sensoriale.
• Mban një tabletë rozë me simbole të komunikimit alternativ, që ndihmon në shprehjen e mendimeve dhe nevojave.
• Vesh një fustan të lirshëm vjollcë me vija, i dizajnuar për të minimizuar kontaktin e rrobës me lëkurën dhe për të rritur rehatinë.
• Këpucët janë të sheshta për stabilitet dhe lëvizje të lehtë.

Një evolucion i rëndësishëm për Barbie

Edhe pse Barbie ekziston që nga viti 1959, deri në vitin 2019 nuk kishte asnjë kukull me aftësi të kufizuara. Sot situata ka ndryshuar rrënjësisht: ka Barbie të verbëra, në karrocë, me sindromën Down, me gjymtyrë protetike, me vitiligo dhe me aparate dëgjimi. Edhe Ken ka versione me proteza, karrocë dhe aparate dëgjimi.

Sipas Jamie Cygielman, drejtore globale e linjës së kukullave në Mattel: “Barbie ka pasqyruar gjithmonë botën që fëmijët shohin dhe mundësitë që ata imagjinojnë. Me Barbie-n e parë autike, po e zgjerojmë edhe më shumë kuptimin e përfshirjes, sepse çdo fëmijë meriton ta shohë veten tek Barbie.” Ajo shton se kompania ka punuar ngushtë me komunitetin autik gjatë gjithë procesit të dizajnit, duke qenë e vetëdijshme se autizmi shfaqet ndryshe tek çdo individ.

Reagime nga komuniteti

Jolanta Lasota, drejtoreshë ekzekutive e organizatës britanike Ambitious about Autism, e ka përshëndetur këtë hap: “Autizmi nuk ka një pamje të vetme, por përfaqësimi është shumë i rëndësishëm. Barbie është një ikonë dhe shpresojmë që shumë fëmijë autikë të ndihen krenarë kur të shohin përvojat e tyre të reflektuara në këtë kukull.” Ajo shton se shumë fëmijë autikë hezitojnë të përdorin mjete ndihmëse si kufje ose lodra qetësuese nga frika se mos bien në sy, prandaj normalizimi i këtyre elementeve është shumë i rëndësishëm.

Ndërkohë, Ellie Middleton, autore dhe aktiviste neurodivergjente, thotë se kjo Barbie ndihmon në thyerjen e stereotipeve: “Unë u diagnostikova shumë vonë, sepse kurrë nuk pashë dikë që të dukej, të sillej apo të jetonte si unë dhe të quhej autik. Kjo Barbie po ua tregon vajzave të reja se është në rregull të jesh autike, të jesh ndryshe dhe ta mbash këtë me krenari.